Μπορεί μια αγωγή να εκδικαστεί σε 210 μέρες; Η θεωρία, η πράξη και η… ελληνική πραγματικότητα
Ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας υπόσχεται θαύματα. Τα δικαστήρια όμως δεν λειτουργούν με ευχές.
Η κυβέρνηση μιλά για «τέλος στην πολυετή αναμονή». Η αντιπολίτευση απαντά «τα έχουμε ξανακούσει». Και κάπου ανάμεσα, οι δικηγόροι και οι πολίτες αναρωτιούνται αν η Δικαιοσύνη μπορεί πραγματικά να μεταμορφωθεί από χελώνα σε λαγό μέσα σε λίγους μήνες.
Ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας προβλέπει ότι κάθε αγωγή στα πολιτικά δικαστήρια πρέπει να παίρνει δικάσιμο εντός 210 ημερών. Από τις 1.315 ημέρες που ίσχυαν μέχρι τώρα. Η διαφορά είναι τόσο μεγάλη που μοιάζει σχεδόν… μεταφυσική.
Η κυβερνητική αφήγηση
Ο πρωθυπουργός μίλησε για «τέλος στα χρόνια αναμονής». 210 ημέρες για τους κατοίκους Ελλάδας, έως 10 μήνες για όσους ζουν στο εξωτερικό. Μέχρι 31/12/2025, οι δικάσιμοι έπεφταν μεταξύ 1.170 και 1.315 ημερών.
Η υπόσχεση είναι ξεκάθαρη: το χάος τελειώνει.
Ο αντίλογος: “Το έχουμε ξαναδεί το έργο”
Ο Κώστας Τσουκαλάς, δικηγόρος και εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, υπενθυμίζει ότι και παλαιότεροι νόμοι προέβλεπαν προθεσμίες — που απλώς δεν τηρήθηκαν ποτέ. Και δεν έχει άδικο: όταν οι δικαστές είναι λίγοι και οι υποθέσεις βουνό, οι προθεσμίες μένουν στα χαρτιά.
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν η διάταξη είναι καλή. Είναι αν είναι εφαρμόσιμη.
Τι λένε οι αριθμοί των δικαστηρίων
Ο προϊστάμενος του Πρωτοδικείου Αθηνών, Χριστόφορος Λινός, δίνει την πιο ψυχρή εικόνα:
- Ο μέσος χρόνος προσδιορισμού δικάσιμου ήταν 3,5 χρόνια.
- Με τις νέες διατάξεις, οι αγωγές που κατατίθενται τώρα προσδιορίζονται για Σεπτέμβριο 2026.
- Οι αγωγές του Φεβρουαρίου 2024 πήραν δικάσιμο για Ιούνιο 2026.
Άρα, ναι μεν υπάρχει βελτίωση, αλλά το «210 ημέρες» δεν έχει φανεί ακόμη στην πράξη.
Η μεγάλη τομή: ο νέος δικαστικός χάρτης
Εκεί που αλλάζει πραγματικά το παιχνίδι είναι αλλού: Στην αύξηση του αριθμού των δικαστών.
Το Πρωτοδικείο Αθηνών λειτουργεί πλέον με 740 δικαστές — αριθμός πρωτοφανής για τα ελληνικά δεδομένα. Αποτέλεσμα;
- 28 νέα πινάκια Ενοχικού και Εμπορικού
- 15.000 απροσδιόριστες αγωγές που επιτέλους μπαίνουν σε σειρά
- 180 έδρες την εβδομάδα
- Ρυθμός εκκαθάρισης πάνω από 110% (δηλαδή βγαίνουν περισσότερες αποφάσεις απ’ όσες μπαίνουν)
Και το πιο εντυπωσιακό: Ο χρόνος έκδοσης αποφάσεων έπεσε από 1.422 ημέρες σε 513 ημέρες.
Η κυβέρνηση υπόσχεται 210 ημέρες. Η αντιπολίτευση λέει «δεν γίνεται». Οι δικαστές δείχνουν ότι κάτι αλλάζει, αλλά όχι με ρυθμούς μαγικούς.