Απόφαση–βόμβα του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τους δασμούς Τραμπ

Η ακύρωση των «έκτακτων» δασμών βάσει του IEEPA ανοίγει τον δρόμο για μαζικές αποζημιώσεις, με επιχειρήσεις και εμπορικούς φορείς να πιέζουν για άμεσες επιστροφές, ενώ η κυβέρνηση προειδοποιεί για χρονοβόρες διαδικασίες.

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να κρίνει παράνομους τους «έκτακτους» δασμούς που είχε επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στην αμερικανική οικονομία. Σύμφωνα με τους Financial Times, η εταιρική Αμερική διεκδικεί πλέον επιστροφές που ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 130 δισ. δολάρια, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο δικαστικών και οικονομικών εξελίξεων. Με ψήφους 6–3, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο πρώην πρόεδρος υπερέβη την εξουσία του κάνοντας χρήση του νόμου IEEPA για την επιβολή δασμών σε δεκάδες χώρες.

Οι πρώτες αντιδράσεις προήλθαν από το αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και την Ομοσπονδία Λιανικού Εμπορίου (NRF), που ζητούν άμεση αποζημίωση για τα δισεκατομμύρια που καταβλήθηκαν από το 2018 και μετά. Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο δεν καθόρισε ποιοι δικαιούνται επιστροφή ούτε τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί, παραπέμποντας το ζήτημα σε κατώτερο δικαστήριο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε «τρελό» το γεγονός ότι δεν ξεκαθαρίστηκε το θέμα των επιστροφών, προειδοποιώντας ότι η υπόθεση μπορεί να παραμείνει στα δικαστήρια για χρόνια. Στο ίδιο πνεύμα, ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent άφησε να εννοηθεί ότι οι επιστροφές δεν θα δοθούν σύντομα, σημειώνοντας ότι «ο αμερικανικός λαός δεν θα τα δει» άμεσα.

Παρά τις επιφυλάξεις της κυβέρνησης, οι επιχειρηματικοί φορείς πιέζουν για ταχεία και ξεκάθαρη διαδικασία. Η NRF ζήτησε από τα δικαστήρια να διασφαλίσουν «απρόσκοπτη διαδικασία επιστροφών», τονίζοντας ότι τα χρήματα θα λειτουργήσουν ως σημαντική οικονομική ώθηση. Το Εμπορικό Επιμελητήριο υπογράμμισε ότι οι γρήγορες επιστροφές είναι κρίσιμες για περισσότερους από 200.000 μικρούς εισαγωγείς, ενώ η συμμαχία We Pay the Tariffs ζήτησε «πλήρεις, γρήγορες, αυτόματες επιστροφές».

Στο ίδιο μήκος κύματος, η American Apparel & Footwear Association —που εκπροσωπεί εταιρείες όπως η Ralph Lauren και η American Eagle— δήλωσε ότι η απόφαση «επιβάλλει» επιστροφές και κάλεσε την Υπηρεσία Τελωνείων να εκδώσει άμεσα σαφείς οδηγίες. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, έως τα μέσα Δεκεμβρίου είχαν εισπραχθεί 133,5 δισ. δολάρια από δασμούς βάσει του IEEPA, ενώ εκτιμήσεις ανεβάζουν το ποσό έως και τα 200 δισ. δολάρια.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η διαδικασία θα εξεταστεί «κατά περίπτωση», γεγονός που σημαίνει ότι δεν είναι βέβαιο πως όλες οι εταιρείες θα λάβουν επιστροφές. Οι πληρωμές αναμένεται να γίνουν σταδιακά, πιθανότατα σε βάθος μηνών ή και ετών, απευθείας στους εισαγωγείς που είχαν καταβάλει τους δασμούς. Η υπόθεση αναμένεται να πυροδοτήσει νέο κύμα προσφυγών, καθώς επιχειρήσεις κάθε μεγέθους διεκδικούν μερίδιο από ένα τεράστιο ποσό που παραμένει —προς το παρόν— σε εκκρεμότητα.