Αναβάθμιση κατοικίας μέσω λογαριασμού ρεύματος: Ο νέος τρόπος χρηματοδότησης που αλλάζει την αγορά
Πώς λειτουργεί το “on‑bill financing”, ποιοι μπορούν να το χρησιμοποιήσουν και ποια σημεία χρειάζονται ακόμη διευκρινίσεις
Η ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών αποκτά πλέον έναν νέο, πιο ευέλικτο τρόπο χρηματοδότησης, καθώς η ΚΥΑ που υπέγραψε το ΥΠΕΝ ανοίγει τον δρόμο για το λεγόμενο on‑bill financing. Πρόκειται για ένα μοντέλο που εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και επιτρέπει στον καταναλωτή να ανακαινίζει το σπίτι του χωρίς αρχικό κεφάλαιο, αποπληρώνοντας το κόστος μέσα από τον μηνιαίο λογαριασμό ρεύματος. Ο πάροχος αναλαμβάνει να χρηματοδοτήσει εξ ολοκλήρου την αναβάθμιση, λειτουργώντας ουσιαστικά όπως μια τράπεζα, με όρους που συμφωνούνται εκ των προτέρων.
Το νέο εργαλείο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων, από αντλίες θερμότητας και αντικατάσταση κουφωμάτων έως θερμοπροσόψεις και άλλες εργασίες βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης. Η σύμβαση υπογράφεται αποκλειστικά μεταξύ παρόχου και ιδιοκτήτη, ενώ ο ενοικιαστής δεν μπορεί να συνάψει συμφωνία χωρίς τη συναίνεση του ιδιοκτήτη. Οι δόσεις εμφανίζονται διακριτά στον λογαριασμό, σε ξεχωριστή ενότητα από τις χρεώσεις ρεύματος και τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, ώστε να διασφαλίζεται πλήρης διαφάνεια.
Η αποπληρωμή λειτουργεί όπως σε ένα τραπεζικό δάνειο: σε περίπτωση μερικής εξόφλησης του λογαριασμού, προηγούνται οι χρεώσεις ενέργειας και ακολουθούν οι δόσεις της αναβάθμισης. Σημαντικό στοιχείο είναι ότι ο πάροχος δεν έχει δικαίωμα να κόψει το ρεύμα λόγω καθυστέρησης πληρωμής των δόσεων αναβάθμισης, κάτι που προστατεύει τον καταναλωτή αλλά δημιουργεί ανησυχίες στην αγορά για πιθανούς νέους κακοπληρωτές. Οι εταιρείες ζητούν μηχανισμούς εγγυοδοσίας, ενώ αναμένεται να ενσωματώσουν αυστηρές ρήτρες στις συμβάσεις.
Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της αλλαγής παρόχου: ο καταναλωτής μπορεί να μετακινηθεί σε άλλη εταιρεία, όμως δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως πώς θα συνεχίζεται η αποπληρωμή της δαπάνης. Ένα πιθανό σενάριο είναι ο νέος πάροχος να εισπράττει τις δόσεις και να τις αποδίδει στον προηγούμενο, χωρίς να αλλάζουν οι αρχικοί όροι της σύμβασης. Αντίστοιχα, σε περίπτωση πώλησης του ακινήτου, η εξόφληση μεταφέρεται στον νέο ιδιοκτήτη, εφόσον αυτό συμφωνηθεί μεταξύ των δύο πλευρών.
Η αγορά αντιμετωπίζει θετικά το νέο πλαίσιο και εκτιμά ότι σύντομα θα εμφανιστούν οι πρώτοι πάροχοι που θα προσφέρουν ολοκληρωμένα πακέτα αναβάθμισης. Ωστόσο, για να λειτουργήσει αποτελεσματικά το σύστημα, απαιτείται να κλείσουν τα «θολά» σημεία που εντοπίζονται σήμερα, ώστε να αποφευχθούν στρεβλώσεις και να διασφαλιστεί ότι το εργαλείο θα αποτελέσει πραγματικό μοχλό ενεργειακής εξοικονόμησης για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις.
