Ανακαινίζεις τώρα, πληρώνεις σε δόσεις: Το νέο μοντέλο που αλλάζει την ενεργειακή αναβάθμιση των σπιτιών
Ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης κάνει την εμφάνισή του στην ελληνική αγορά ενέργειας, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο τα νοικοκυριά μπορούν να αναβαθμίσουν ενεργειακά τα σπίτια τους.
Το on‑bill financing επιτρέπει την υλοποίηση έργων χωρίς καμία προκαταβολή, με την αποπληρωμή να γίνεται σε δόσεις που ενσωματώνονται στον λογαριασμό ρεύματος. Για πρώτη φορά, οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας αναλαμβάνουν τον ρόλο του χρηματοδότη, καλύπτοντας το κόστος επενδύσεων όπως θερμομόνωση, κουφώματα, αντλίες θερμότητας ή νέες συσκευές.
Το νέο σύστημα έρχεται σε μια περίοδο όπου τα προγράμματα «Εξοικονομώ» έχουν φτάσει στα όριά τους. Περισσότερα από 32.000 έργα παραμένουν σε εκκρεμότητα, ενώ η αγορά κατασκευών και οι ενεργειακοί επιθεωρητές λειτουργούν ήδη υπό ασφυκτική πίεση. Η συμφόρηση, η γραφειοκρατία και η αύξηση του κόστους υλικών καθιστούν αναγκαίες εναλλακτικές λύσεις που δεν απαιτούν αναμονή ή ένταξη σε επιδοτούμενα σχήματα.
Με το νέο πλαίσιο της ΡΑΑΕΥ, οι χρεώσεις στον λογαριασμό ρεύματος διαχωρίζονται ξεκάθαρα ώστε να μην συγχέεται η κατανάλωση με την αποπληρωμή της επένδυσης. Παράλληλα, η μη πληρωμή της δόσης αναβάθμισης δεν μπορεί να οδηγήσει σε διακοπή ηλεκτροδότησης, καθώς η οφειλή δεν σχετίζεται με το ρεύμα που καταναλώνεται. Η χρηματοδότηση «ακολουθεί» το ακίνητο: σε περίπτωση αλλαγής μισθωτή ή ιδιοκτήτη, η υποχρέωση μεταφέρεται στον νέο χρήστη του ακινήτου.
Παρά τα πλεονεκτήματα, η αγορά εκφράζει προβληματισμούς. Το μοντέλο λειτουργεί ουσιαστικά ως μορφή δανεισμού, με μακροχρόνιες δεσμεύσεις για τον καταναλωτή. Οι πάροχοι, από την πλευρά τους, αναλαμβάνουν σημαντικό πιστωτικό κίνδυνο, καθώς καλούνται να χρηματοδοτήσουν έργα υψηλού κόστους σε μια αγορά όπου οι ληξιπρόθεσμες οφειλές παραμένουν υψηλές. Επιπλέον, το φαινόμενο του «ενεργειακού τουρισμού» —η μετακίνηση καταναλωτών με ανεξόφλητες οφειλές— δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος εξετάζει παρεμβάσεις για την ενίσχυση της εισπραξιμότητας, όπως η δυνατότητα στους παρόχους να εκδίδουν εντολές αποκοπής για πρώην πελάτες με ανεξόφλητα χρέη. Η συζήτηση βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς το νέο μοντέλο χρηματοδότησης αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τόσο τους καταναλωτές όσο και την αγορά ενέργειας τα επόμενα χρόνια.
