Ανακαίνιση ακινήτων μέσω λογαριασμών ρεύματος: Ευκαιρία εξοικονόμησης ή κίνδυνος υπερχρέωσης;
Το νέο μοντέλο “on‑bill financing” υπόσχεται αναβαθμίσεις χωρίς προκαταβολή – Τι φοβούνται ειδικοί και καταναλωτές
Η ενεργοποίηση του μηχανισμού on‑bill financing, που ενσωματώθηκε στον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, αλλάζει τα δεδομένα στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιχειρήσεων . Για πρώτη φορά, ιδιοκτήτες μπορούν να προχωρούν σε παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας χωρίς αρχικό κεφάλαιο, αποπληρώνοντας το κόστος σταδιακά μέσω των λογαριασμών ρεύματος. Το μοντέλο στοχεύει να επιταχύνει την αναβάθμιση του γερασμένου κτιριακού αποθέματος, διευκολύνοντας νοικοκυριά που μέχρι σήμερα αδυνατούσαν να καλύψουν το υψηλό κόστος εκκίνησης.
Οι συμβάσεις θα καλύπτουν τόσο τον εξοπλισμό — όπως αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά — όσο και εργασίες εγκατάστασης ή άλλες παρεμβάσεις, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων και αναβάθμιση υποδομών. Η αποπληρωμή συνδέεται με τα οφέλη της εξοικονόμησης, δημιουργώντας ένα μοντέλο όπου η επένδυση θεωρητικά «αυτοχρηματοδοτείται» μέσα στον χρόνο.
Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες δικλείδες προστασίας: οι σχετικές χρεώσεις θα εμφανίζονται διακριτά στους λογαριασμούς, δεν θα θεωρούνται χρεώσεις προμήθειας και δεν θα επιτρέπεται διακοπή ρεύματος αποκλειστικά λόγω οφειλών που αφορούν τις αναβαθμίσεις. Επιπλέον, οι καταναλωτές θα μπορούν να αλλάζουν πάροχο χωρίς περιορισμούς, ακόμη κι αν έχουν ενεργή σύμβαση on‑bill.
Παρά τα πλεονεκτήματα, η αγορά εκφράζει έντονο προβληματισμό. Το κόστος των παρεμβάσεων θα «απλώνεται» στους λογαριασμούς για πολλά χρόνια, κάτι που σε περιόδους υψηλών τιμών ενέργειας μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Ειδικοί τονίζουν ότι η πλήρης διαφάνεια στις συμβάσεις είναι κρίσιμη, καθώς ο συνδυασμός εξοπλισμού, εργασιών και χρηματοδότησης μπορεί να κρύβει πρόσθετες επιβαρύνσεις.
Ένα ακόμη ζήτημα αφορά την πραγματική απόδοση των έργων. Αν οι παρεμβάσεις δεν αποδώσουν την αναμενόμενη εξοικονόμηση, οι καταναλωτές κινδυνεύουν να αποπληρώνουν για χρόνια έργα που δεν τους προσφέρουν ουσιαστικό οικονομικό όφελος. Αντίστοιχα, σε περιπτώσεις μεταβίβασης ακινήτου ή αλλαγής ενοικιαστή, απαιτείται σαφές πλαίσιο για το ποιος αναλαμβάνει τις εκκρεμείς υποχρεώσεις.
Το νέο μοντέλο δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες, αλλά και προκλήσεις που θα κρίνουν την επιτυχία του στην πράξη. Η ισορροπία ανάμεσα στη διευκόλυνση των επενδύσεων και την προστασία των καταναλωτών θα αποτελέσει το κλειδί για την ομαλή εφαρμογή του.
