Ακρίβεια που «φρενάρει» την καθημερινότητα: Λιγότερες μετακινήσεις, λιγότερες ταβέρνες
Η άνοδος των καυσίμων περιορίζει τη βενζίνη και πιέζει την εστίαση – Ανησυχία για το καλοκαίρι καθώς οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί στενεύουν
Η ακρίβεια συνεχίζει να διαμορφώνει τη συμπεριφορά των νοικοκυριών, με τις μετακινήσεις και τις εξόδους για φαγητό να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των περικοπών. Η κατανάλωση βενζίνης υποχώρησε αισθητά το δίμηνο Μαρτίου – Απριλίου, ενώ για τον Μάιο οι ανεπίσημες εκτιμήσεις δείχνουν ακόμη μεγαλύτερη μείωση, της τάξης του 5%. Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τις υψηλές τιμές που προκάλεσαν οι αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας μετά τις συγκρούσεις στο Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Την ίδια στιγμή, η κατανάλωση ντίζελ κίνησης ακολουθεί διαφορετική πορεία. Παρά τις ανατιμήσεις, η ζήτηση αυξάνεται, καθώς το καύσιμο παραμένει αναγκαίο για μεταφορές, αγροτική παραγωγή και μεταποίηση. Η κυβέρνηση αποφάσισε την παράταση της επιδότησης των 15 λεπτών ανά λίτρο και για τον Ιούνιο, με στόχο να συγκρατηθούν οι πληθωριστικές πιέσεις και να διατηρηθεί η οικονομική δραστηριότητα. Η μέση τιμή του ντίζελ έχει φτάσει τα 1,815 ευρώ το λίτρο, αυξημένη κατά 16% από την έναρξη των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Στη βενζίνη, οι καταναλωτές έχουν ουσιαστικά μόνο έναν τρόπο να περιορίσουν το κόστος: να μειώσουν τις μετακινήσεις τους. Τα στοιχεία του ΥΠΕΝ δείχνουν ότι η κατανάλωση έπεσε στους 343.086 μετρικούς τόνους το δίμηνο Μαρτίου – Απριλίου, από 350.902 έναν χρόνο πριν. Με τις τιμές να παραμένουν σταθερά πάνω από τα δύο ευρώ το λίτρο, η συνήθεια της «οικονομίας στις διαδρομές» φαίνεται να παγιώνεται.
Η μείωση της κατανάλωσης θέρμανσης κατά 33% αποδίδεται στον ήπιο χειμώνα και στα υψηλά αποθέματα της προηγούμενης περιόδου. Η πτώση αυτή αντικατοπτρίζεται και στα δημόσια έσοδα, με τον ΕΦΚ να εμφανίζει απώλειες 181 εκατ. ευρώ στο τετράμηνο. Αντίθετα, τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 84,2 εκατ. ευρώ, αποτέλεσμα των υψηλότερων τιμών στα καύσιμα.
Παράλληλα, ο κλάδος της εστίασης ξεκίνησε το 2026 με αρνητικό πρόσημο. Ο τζίρος του πρώτου τριμήνου μειώθηκε κατά 1,9%, με απώλειες άνω των 42 εκατ. ευρώ. Η μείωση είναι σχεδόν καθολική σε όλη τη χώρα, με 48 νομούς να καταγράφουν πτώση, συμπεριλαμβανομένων της Αττικής και της Θεσσαλονίκης. Οι ανατιμήσεις στην εστίαση, που έφτασαν το 6,5% τον Μάρτιο, εντείνουν την πίεση στους καταναλωτές και περιορίζουν την επισκεψιμότητα στα καταστήματα.
Οι προοπτικές για το καλοκαίρι δεν είναι ενθαρρυντικές. Σύμφωνα με έρευνα του ΙΕΛΚΑ, ένας στους δύο δηλώνει ότι δεν θα κάνει διακοπές φέτος, ενώ όσοι σχεδιάζουν να ταξιδέψουν σκοπεύουν να μειώσουν ημέρες και δαπάνες. Η επιλογή εξοχικών κατοικιών, ιδιόκτητων ή συγγενικών, κερδίζει έδαφος, ενώ οι παραθαλάσσιες περιοχές της ηπειρωτικής χώρας προτιμώνται έναντι των νησιών λόγω του υψηλού κόστους μετακίνησης. Σημαντικό ποσοστό των ταξιδιωτών δηλώνει ότι θα μαγειρεύει συχνά στις διακοπές, γεγονός που αναμένεται να ενισχύσει τη ζήτηση σε σούπερ μάρκετ και φούρνους εις βάρος της εστίασης.
