Ακαθάριστα οικόπεδα: Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες
Αυστηρότερο πλαίσιο, ηλεκτρονικές δηλώσεις και εντατικοί έλεγχοι από δήμους και Πυροσβεστική για την αντιπυρική περίοδο
Με αυστηρότερους κανόνες και ενισχυμένους ελέγχους «τρέχει» φέτος η διαδικασία καθαρισμού των οικοπέδων, καθώς χιλιάδες ιδιοκτήτες καλούνται όχι μόνο να απομακρύνουν τη βλάστηση αλλά και να υποβάλουν υποχρεωτικά ηλεκτρονική δήλωση στο Εθνικό Μητρώο. Η προθεσμία για το 2026 λήγει στις 15 Ιουνίου, με τους δήμους και την Πυροσβεστική να προετοιμάζονται για αυτοψίες και καταγγελίες σε περιοχές υψηλού κινδύνου .
Η υποχρέωση αφορά ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές και γενικά όσους έχουν ευθύνη για οικόπεδα και ακάλυπτους χώρους εντός σχεδίου, εντός οικισμών, σε ακτίνα 100 μέτρων από αυτούς, αλλά και σε εκτός σχεδίου γήπεδα όπου υπάρχει κτίσμα. Η δήλωση υποβάλλεται στην πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr με κωδικούς Taxisnet και αποτελεί πλέον επίσημο αποδεικτικό συμμόρφωσης. Αν δεν γίνει, ο καθαρισμός θεωρείται ελλιπής, ακόμη κι αν το οικόπεδο είναι καθαρό .
Ο «σωστός καθαρισμός» δεν περιορίζεται στο κόψιμο χόρτων. Περιλαμβάνει απομάκρυνση ξερής βλάστησης, πευκοβελόνων, σκουπιδιών και εύφλεκτων υλικών, κλάδεμα δέντρων και θάμνων, αραίωση πυκνής βλάστησης και αποκομιδή όλων των υπολειμμάτων εκτός οικοπέδου. Ακόμη και μικρές ποσότητες καύσιμης ύλης μπορούν να οδηγήσουν σε χαρακτηρισμό «επικίνδυνου» οικοπέδου .
Η υποχρέωση δεν σταματά με την υποβολή της δήλωσης. Τα οικόπεδα πρέπει να παραμένουν καθαρά έως τις 31 Οκτωβρίου, διαφορετικά επιβάλλονται πρόστιμα, ακόμη και αν είχε προηγηθεί αρχικός καθαρισμός. Πολλοί ιδιοκτήτες κρατούν πλέον φωτογραφίες πριν και μετά τις εργασίες ή αποδείξεις συνεργείων, ώστε να μπορούν να αποδείξουν τη συμμόρφωση σε περίπτωση ελέγχου .
Η Πυροσβεστική αποκτά πιο ενεργό ρόλο στους ελέγχους, ειδικά μετά από καταγγελίες ή σε περιοχές αυξημένου κινδύνου. Σε περιπτώσεις αμέλειας, οι δήμοι μπορούν να προχωρήσουν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό και να χρεώσουν το κόστος στον ιδιοκτήτη. Σημαντικό είναι επίσης ότι η ευθύνη δεν μεταφέρεται στον δήμο επειδή το οικόπεδο είναι εγκαταλελειμμένο ή μακριά από την κύρια κατοικία. Ακόμη και σε περιπτώσεις κληρονομιάς ή συνιδιοκτησίας, οι υπόχρεοι παραμένουν υπεύθυνοι .
Οι δήμοι επισημαίνουν ότι μετά τη λήξη της προθεσμίας αυξάνονται κατακόρυφα οι καταγγελίες για ακαθάριστα οικόπεδα, ιδιαίτερα σε περιοχές κοντά σε κατοικίες ή δασικές εκτάσεις. Η έγκαιρη επιθεώρηση των οικοπέδων θεωρείται κρίσιμη, ειδικά μετά τις ανοιξιάτικες βροχές που ενισχύουν τη βλάστηση .
