6 στους 10 Έλληνες λένε «ναι» στην ευθανασία
Στο ερώτημα «θα συμφωνούσατε με τη διακοπή της ιατρικής υποστήριξης ενός ασθενούς που βρίσκεται σε βαθύ κώμα και χωρίς καμία πιθανότητα ανάρρωσης;» οι 6 στους 10 Ελληνες απαντούν «ναι», συγκατανεύοντας με την εμπρόθετη τεχνητή θανάτωση ενός ανθρώπου που ασθενεί τόσο βαριά, ώστε θεωρείται περισσότερο νεκρός παρά ζωντανός.
Αυτό σημαίνει, έστω και πολύ σχηματικά, ότι η σημερινή ελληνική κοινωνία εμφανίζει μια ισχυρή τάση αποδοχής και υποστήριξης της λεγόμενης «παθητικής ευθανασίας». Ερμηνεύοντας αυτή την έσχατη και ανεπίστροφη λύση ως χειρονομία αλληλεγγύης και ελέους.
Το εξόχως σημαντικό αυτό εύρημα αναδεικνύεται, ανάμεσα σε άλλα, από την πρώτη συστηματική και ολοκληρωμένη έρευνα που διεξήγαγε η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής (ΕΕΒΤ). Και θα έλεγε κανείς ότι η συγκυρία δεν θα μπορούσε να είναι περισσότερο πρόσφορη, δεδομένης της πρόσφατης αναζωπύρωσης της δημόσιας συζήτησης γύρω από το ζήτημα της ευθανασίας.
Εξ αφορμής, βεβαίως, ενός τραγικού και εξίσου αμφιλεγόμενου περιστατικού το οποίο συνέβη στις 31 Μαΐου στην Κρήτη, όταν ένας 87χρονος άντρας πυροβόλησε και σκότωσε τη σύζυγό του μέσα σε θάλαμο νοσηλείας του Γενικού Νοσοκομείου στο Ρέθυμνο. Ο υπερήλικας δράστης αυτοπυροβολήθηκε αμέσως αφότου σκότωσε το άλλο του μισό, την επί μία ολόκληρη ζωή συμβία του.
Αλλά το στοιχείο που μεγεθύνει εις άπειρον την τραγικότητα της συγκεκριμένης υπόθεσης έγκειται στο κίνητρο του φονέα και αυτόχειρα: στο τελευταίο σημείωμα που άφησε πίσω του εξήγησε ότι επεδίωξε να λυτρώσει τη σύζυγό του από τα μαρτύριά της. Συνεπώς, στη σκιά μιας βίαιης διπλής εγκληματικής πράξης, ενός φόνου εν ψυχρώ και μιας αυτοκτονίας, όπου ένας εντελώς απελπισμένος άνθρωπος αποφασίζει να σκοτώσει και να σκοτωθεί από αγάπη, η ελληνική κοινή γνώμη εκφράζει τις απόψεις της για την ευθανασία.
Και όπως φαίνεται από τα σχετικά ερωτήματα που έθεσε η έρευνα της ΕΕΒΤ, οι Ελληνες στην πλειοψηφία τους,δεν καταδικάζουν -κάθε άλλο- το να δίνεται εσκεμμένα τέλος σε μια ανθρώπινη ζωή, για την παράταση της οποίας -και όσο μπορεί να προδικάσει η ιατρική επιστήμη- έχει χαθεί τελειωτικά κάθε νόημα, κάθε ελπίδα.
Η έρευνα της ΕΕΒΤ για τις τρέχουσες στάσεις και αντιλήψεις σχετικά με τα μείζονα θέματα βιοηθικής και τεχνοηθικής στη σημερινή Ελλάδα, ειδικά δε στην ενότητα της βιοηθικής και συγκεκριμένα ως προς το ζήτημα του τερματισμού της ζωής, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι προτεραιότητα για τους ερωτηθέντες έχει η απαλλαγή του ασθενούς από τον περαιτέρω πόνο.
Πιο αναλυτικά, εκτός από το ερώτημα που ήδη αναφέρθηκε (περί παθητικής ευθανασίας, για τις περιπτώσεις όπου το άτομο που ασθενεί βαριά θανατώνεται με απόφαση τρίτων), η έρευνα θέτει επίσης το ζήτημα της λεγόμενης «ενεργητικής ευθανασίας». Ως εξής: «Αν ένας ασθενής σε τελικό στάδιο, που υποφέρει, ζητήσει από τον γιατρό του να του χορηγήσει ουσίες για να τερματίσει τη ζωή του, ποια από τις παρακάτω επιλογές θεωρείτε σωστή;».
Σε αυτό το ερώτημα οι απόψεις, όπως αποτυπώθηκαν στις απαντήσεις 1.207 ατόμων, έδειξαν σαφή προτίμηση προς την ευθανασία. Το 43% απάντησε ότι ο γιατρός πρέπει να χορηγήσει το δηλητήριο στον ασθενή, το 28% πιστεύει ότι ο γιατρός μεν θα πρέπει να είναι αυτός που θα χορηγήσει τη θανατηφόρα ουσία, υπό την προϋπόθεση όμως ότι συγκατατίθεται η οικογένεια του ασθενούς. Και το 22% θεωρεί ότι ο γιατρός δεν πρέπει να ενδώσει στην επιθυμία του ασθενούς.
