H Πρόεδρος του Αρείου Πάγου προτείνει “δραστικό περιορισμό δικαστικής ύλης” και ενδίκων μέσων…
Μείωση της δικαστικής ύλης, περιορισμό δηλαδή των υποθέσεων που καταλήγουν να επιλύονται στα δικαστήρια, αλλά και περιορισμό των ενδίκων μεσων στα δικαστήρια, ζητεί με παρέμβασή της η πρόεδρος του Αρείου Πάγου Ιωάννα Κλάπα – Χριστοδουλέα.
Η ανώτατη δικαστής της χωρας αναλύοντας τα δεδομένα για την ελληνική Δικαιοσύνη , κατέθεσε ξεκάθαρα την πρόταση πως “είναι πρωταρχικής σημασίας να επιτευχθεί σημαντικός περιορισμός των διαφορών που φέρονται προς επίλυση στα δικαστήρια, δηλαδή, δραστικός περιορισμός της δικαστικής ύλης. Ο περιορισμός του αριθμού των διαφορών θέτει, πρωτίστως, το ζήτημα των ενδίκων μέσων. Μπορούμε να αναρωτηθούμε αν χρειάζεται όλες οι υποθέσεις να κρίνονται δύο φορές ή αν, ακόμη, είναι σκόπιμο ο νομοθέτης να περιορίσει τους λόγους της έφεσης, αλλά και της αναίρεσης. Η ανάγκη περιορισμού των διαφόρων ενδίκων μέσων ενδιαφέρει και την ποινική δίκη”.
Μιλώντας στο συνέδριο του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου με θέμα “Δικαιοσύνη και οικονομική ανάπτυξη” , η κα Κλάπα σημείωσε πως “η βραδύτητα στο ρυθμό απονομής της δικαιοσύνης, η οποία συχνά οδηγεί σε καταστάσεις αρνησιδικίας, προκαλεί σοβαρά προβλήματα, διαβρώνει τον κοινωνικό ιστό και υπονομεύει τους δημοκρατικούς θεσμούς. Προκαλεί σημαντικά εμπόδια στην καθημερινότητα των πολιτών, στις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα, αποτελεί ανασχετικό παράγοντα της οικονομικής ανάπτυξης”.
Παρέθεσε δε συγκεκριμένα στοιχεία:
– “Έχουμε πάρα πολλές εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις σε σχέση με τον πληθυσμό μας, τις περισσότερες διοικητικές και τις περισσότερες αστικές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αναλογικά δε καθυστερούμε στην εκδίκασή τους, όντας οι πιο αργοί στις αστικές και από τους πιο αργούς στις διοικητικές στην Ευρωπαϊκή Ένωση”.
-”Και τούτο, παρότι, με βάση τα τελευταία στοιχεία του 2020, η χώρα μας έχει τον τέταρτο μεγαλύτερο αριθμό δικαστών στην Ε.Ε. και τον τρίτο, κατά σειρά, μεγαλύτερο αριθμό δικηγόρων, πίσω από το Λουξεμβούργο και την Κύπρο”.
Οσον αφορά τις συνέπειες εξήγησε γιατι η Ελλάδα εχει πληρώσει πολλά εκατομμυρια σε καταδίκες για παραβίαση του άρθρου 6 της ΕΣΔΑ περι δίκαιης δίκης (εύλογος χρόνος διάρκειας δίκης):
– Διαπιστώνεται “στρέβλωση συστημικού χαρακτήρα τόσο στη διοικητική όσο και στην πολιτική και ποινική δίκη, με συνέπεια να κατέχει την τέταρτη χειρότερη θέση μεταξύ των κρατών μελών της Ε.Ε., ως προς το χρόνο που απαιτείται για να επιλυθεί μια αστική ή εμπορική διαφορά και να έχει πληρώσει μεγάλα ποσά σε αποζημιώσεις από καταδίκες που της επιβλήθηκαν με αποφάσεις. Μια βραδυπορούσα και ασθμαίνουσα Δικαιοσύνη, ακόμη και αν είναι ανεξάρτητη, δεν μπορεί να επιτελέσει την αποστολή της”.
Σημείωσε δε πως πως “πρέπει να επισημανθεί, αντικρούοντας τις αντίθετες φωνές, ότι οι Έλληνες δικαστές και οι Έλληνες δικηγόροι απολαμβάνουν το υψηλότερο επίπεδο ανεξαρτησία εντός της Ε.Ε”.
Μείωση ενδίκων μέσων
Εθεσε μάλιστα προς προβληματισμό τις σκέψεις για μείωση των ενδίκων μέσων, την καταφυγή και επίλυση των διαφορών με άλλες μορφές όπως η διαμεσολάβηση, ο συμβιβασμός με εκατέρωθεν παραχωρήσεις και η διαιτησία. Οσον αφορά δε την πολιτική δίκη ήταν εξαιρετικά σαφής:
“Φρονώ ότι αλλαγές στο πλαίσιο της πολιτικής δίκης μπορούν να μειώσουν δραστικά το χρόνο επίλυσης των διαφορών, Τέτοιες μπορεί να θεωρηθούν
α) η απλοποίηση των διαδικασιών (π.χ. συμπλήρωση της αγωγής με τις προτάσεις), ώστε να περιοριστεί η απόρριψη λόγω αοριστίας και γενικά ο περιορισμός των δικονομικών απαραδέκτων, ώστε να διασφαλιστεί η ουσιαστική πρόοδος της δίκης,
β) η ενοποίηση των ειδικών διαδικασιών,
γ) ο αποκλεισμός υποθέσεων λόγω ποσού και η επίλυση των μικροδιαφορών μόνον εξωδικαστικά,
δ) ο αποκλεισμός των αναβολών ενώπιον του εφετείου ή και του Αρείου Πάγου,
ε) η σύνταξη αποφάσεων, αιτιολογημένων μεν, όπως απαιτεί το Σύνταγμα, αλλά με συμπυκνωμένο, τεκμηριωμένο και περιεκτικό λόγο, χωρίς ατέρμονες νομικές σκέψεις”.
