Τέλος τα μετρητά για την αγορά αυτοκινήτου: Τι ισχύει για καινούργια και μεταχειρισμένα οχήματα
Πότε είναι υποχρεωτική η πληρωμή μέσω τράπεζας, ποιες συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών εξαιρούνται και ποιοι φορολογικοί κίνδυνοι υπάρχουν για αγοραστές και πωλητές.
Αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση μετρητών κατά την αγορά αυτοκινήτου προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία, καλύπτοντας τόσο τα καινούργια όσο και τα μεταχειρισμένα οχήματα που πωλούνται από επιχειρήσεις και αντιπροσωπείες. Ωστόσο, αρκετοί οδηγοί δεν γνωρίζουν ότι οι ίδιοι κανόνες εφαρμόζονται ανεξάρτητα από το αν το αυτοκίνητο είναι καινούργιο ή μεταχειρισμένο, ενώ ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις αγοραπωλησίες μεταξύ ιδιωτών.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 20 του Ν. 3842/2010, συναλλαγές πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών προς ιδιώτες, συνολικής αξίας 500 ευρώ και άνω, πρέπει να εξοφλούνται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής. Στις επιτρεπόμενες επιλογές περιλαμβάνονται η τραπεζική μεταφορά, η πληρωμή με κάρτα, η μεταφορά μέσω λογαριασμού πληρωμών και το ηλεκτρονικό πορτοφόλι. Για τις επιχειρήσεις που αποδέχονται μετρητά κατά παράβαση της συγκεκριμένης διάταξης προβλέπεται πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο του ποσού που εισπράχθηκε.
Ο περιορισμός αφορά και την αγορά μεταχειρισμένου αυτοκινήτου από έμπορο ή αντιπροσωπεία. Έτσι, είτε πρόκειται για όχημα αξίας 5.000 είτε 10.000 ή 20.000 ευρώ, η εξόφληση πρέπει να πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού εμβάσματος, κάρτας ή άλλου ηλεκτρονικού τρόπου πληρωμής. Το γεγονός ότι το αυτοκίνητο έχει προηγούμενο ιδιοκτήτη δεν αλλάζει τις υποχρεώσεις που ισχύουν για τη συναλλαγή μεταξύ επιχείρησης και ιδιώτη.
Διαφορετικό είναι το καθεστώς όταν η αγοραπωλησία πραγματοποιείται απευθείας μεταξύ δύο ιδιωτών, χωρίς τη μεσολάβηση επαγγελματία. Σε αυτή την περίπτωση δεν εφαρμόζεται η απαγόρευση μετρητών που αφορά τις συναλλαγές επιχειρήσεων με ιδιώτες, επομένως η πληρωμή μπορεί θεωρητικά να γίνει και σε μετρητά. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η διαδικασία είναι απαλλαγμένη από φορολογικές υποχρεώσεις ή ότι δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από τις δύο πλευρές.
Η αγορά αυτοκινήτου αποτελεί τεκμήριο απόκτησης περιουσιακού στοιχείου για τον αγοραστή, ο οποίος πρέπει να μπορεί να δικαιολογήσει την προέλευση των χρημάτων που διέθεσε. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να καταγράφονται αναλυτικά η αγοραπωλησία και το πραγματικό τίμημα στα σχετικά έγγραφα. Χωρίς τραπεζικό παραστατικό, η απόδειξη του χρόνου και του τρόπου καταβολής των χρημάτων γίνεται δυσκολότερη, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο από την ΑΑΔΕ.
Παράλληλα, φορολογικούς κινδύνους αντιμετωπίζει και ο πωλητής. Εάν καταθέσει στον τραπεζικό του λογαριασμό τα χρήματα που εισέπραξε σε μετρητά, χωρίς να διαθέτει τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία για την προέλευσή τους, ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με φορολόγηση 33% για αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν και άλλες φορολογικές παραβάσεις, οι επιβαρύνσεις μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερες.
Οι περιορισμοί στις πληρωμές με μετρητά εντάσσονται στην προσπάθεια αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής και ενίσχυσης της διαφάνειας στις οικονομικές συναλλαγές. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει θεσπίσει ανώτατο όριο 10.000 ευρώ για πληρωμές με μετρητά σε συναλλαγές με επαγγελματίες και επιχειρήσεις, με την εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου να προβλέπεται για τον Ιούλιο του 2027.