Ρεύμα: Αύξηση έως 250% στις τιμές χονδρικής μέσα σε επτά χρόνια

Ρεύμα: Αύξηση έως 250% στις τιμές χονδρικής μέσα σε επτά χρόνια
64 / 100 SEO Score

Από τα 42,85 ευρώ ανά μεγαβατώρα το 2016 στα 103,60 ευρώ το 2025 η πορεία της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας σχεδόν διπλασίασαν τη συμμετοχή τους, ο λιγνίτης υποχώρησε δραστικά, αλλά το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα.

Έντονες διακυμάνσεις και σημαντική αύξηση του ενεργειακού κόστους χαρακτηρίζουν την ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας την περίοδο 2016-2025, με την ενεργειακή κρίση του 2022 να αποτελεί το σημείο κορύφωσης. Παρά τη σημαντική ενίσχυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και τη δραστική υποχώρηση του λιγνίτη στο ενεργειακό μείγμα, οι τιμές χονδρικής όχι μόνο δεν αποκλιμακώθηκαν, αλλά διατηρήθηκαν σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από εκείνα της περιόδου πριν από την κρίση.

Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια αγορά στην οποία η μετάβαση προς καθαρότερες μορφές παραγωγής δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας. Ειδικότερα, η ελληνική τιμή χονδρικής από τα 42,85 ευρώ ανά μεγαβατώρα το 2016 έφτασε τα 63,82 ευρώ το 2019, υποχώρησε στα 45,09 ευρώ το 2020 και στη συνέχεια εκτοξεύθηκε στα 116,46 ευρώ το 2021. Από το 2022 και μετά παρέμεινε σε τριψήφια επίπεδα, με την τιμή να διαμορφώνεται στα 103,60 ευρώ το 2025.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η απόκλιση της ελληνικής αγοράς από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ενώ το 2016 η διαφορά περιοριζόταν στο 3,20%, το 2019 είχε ήδη φτάσει στο 38,74%, παρά το γεγονός ότι δεν είχε ακόμη εκδηλωθεί η ενεργειακή κρίση. Από το 2022 έως το 2025 η απόκλιση διατηρήθηκε κοντά στο 23%, καταδεικνύοντας ότι το υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα δεν συνδέεται αποκλειστικά με την έκτακτη κρίση.

Οι ΑΠΕ σχεδόν διπλασιάστηκαν, αλλά οι τιμές παρέμειναν υψηλές

Σημαντική μεταβολή καταγράφεται στη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Από 28,60% το 2016, το ποσοστό τους αυξήθηκε στο 40% το 2021, στο 43,60% το 2022 και στο 53,95% το 2024. Το 2025 υποχώρησε στο 48,90%, παραμένοντας ωστόσο αισθητά υψηλότερο σε σχέση με την αρχή της εξεταζόμενης περιόδου.

Παράλληλα, η εγκατεστημένη ισχύς των πράσινων μονάδων αυξήθηκε από 6,3 GW το 2019 σε περίπου 18 GW τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, η ενίσχυση της ανανεώσιμης παραγωγής δεν μεταφράστηκε σε ανάλογη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος. Αντίθετα, η τιμή χονδρικής αυξήθηκε κατά περισσότερο από 60% σε σχέση με το 2019.

Η αυξημένη συμμετοχή των ΑΠΕ μπορεί να περιορίζει τη χρήση ακριβότερων συμβατικών μονάδων, όταν υπάρχει διαθέσιμη ανανεώσιμη παραγωγή. Δεν εξασφαλίζει, όμως, από μόνη της χαμηλότερες τιμές. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η ζήτηση, το κόστος των συμβατικών καυσίμων, οι δυνατότητες αποθήκευσης ενέργειας, τα δίκτυα, οι διασυνδέσεις και οι συνθήκες που επικρατούν στην αγορά κατά τις ώρες παραγωγής και κατανάλωσης.

Η υποχώρηση του λιγνίτη και η αυξημένη εξάρτηση από το φυσικό αέριο

Την ίδια περίοδο, εντυπωσιακή είναι η μείωση της συμμετοχής του λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή. Από 37,50% το 2016 και 37,90% το 2017, το ποσοστό υποχώρησε στο 26,50% το 2019 και στο 15,10% το 2020. Η πτωτική πορεία συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια, με τη συμμετοχή του λιγνίτη να διαμορφώνεται στο 11,90% το 2021, στο 12,80% το 2022, στο 11% το 2023, στο 3,25% το 2024 και στο 5,40% το 2025.

Παρά τη δραστική υποχώρηση της λιγνιτικής παραγωγής, η τιμή της μεγαβατώρας δεν ακολούθησε αντίστοιχη πτωτική πορεία. Ενδεικτικά, από τα 63,82 ευρώ το 2019 έφτασε στα 103,60 ευρώ το 2025. Ένας από τους βασικούς παράγοντες που εξηγούν αυτή την εξέλιξη είναι η σταδιακή ενίσχυση του ρόλου του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα, το οποίο μετά το 2022 επιβαρύνθηκε σημαντικά από την αύξηση των διεθνών τιμών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η τιμή του φυσικού αερίου από περίπου 18 ευρώ ανά μεγαβατώρα αυξήθηκε στα 35 ευρώ κατά μέσο όρο τα επόμενα χρόνια.

Η ενεργειακή μετάβαση, επομένως, δεν αφορά μόνο την αντικατάσταση των λιγνιτικών μονάδων από ανανεώσιμες πηγές, αλλά και τη διασφάλιση επαρκούς και αξιόπιστης παραγωγής. Η ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης, η ενίσχυση των δικτύων και η δυνατότητα κάλυψης της ζήτησης αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για τη λειτουργία του συστήματος.

Το οικιακό ρεύμα αυξήθηκε κατά 36% μέσα σε μία δεκαετία

Η επιβάρυνση δεν περιορίζεται στη χονδρεμπορική αγορά, αλλά αποτυπώνεται και στους λογαριασμούς των νοικοκυριών. Η μέση τελική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στα 0,172 ευρώ ανά κιλοβατώρα το 2016, υποχώρησε στα 0,157 ευρώ το 2019 και στη συνέχεια ακολούθησε ανοδική πορεία. Το 2020 έφτασε στα 0,166 ευρώ, ενώ το 2021 αυξήθηκε στα 0,183 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφηκε το 2022, όταν η μέση τιμή ανέβηκε στα 0,227 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Το 2023 ακολούθησε νέα αύξηση στα 0,232 ευρώ, ενώ το 2024 σημειώθηκε μικρή υποχώρηση στα 0,226 ευρώ. Το 2025 η τιμή αυξήθηκε εκ νέου, φτάνοντας στα 0,234 ευρώ ανά κιλοβατώρα, το υψηλότερο επίπεδο ολόκληρης της περιόδου.

Συνολικά, από το 2016 έως το 2025, η μέση τελική λιανική τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκε κατά περίπου 36%. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη σημαντική επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, καθώς το ενεργειακό κόστος παραμένει αισθητά υψηλότερο σε σχέση με τα επίπεδα της περιόδου 2016-2020, παρά τις μικρές διακυμάνσεις των τελευταίων ετών.

Οι προκλήσεις για την επόμενη ημέρα της ενεργειακής αγοράς

Τα στοιχεία της περιόδου 2016-2025 αναδεικνύουν τρεις βασικές εξελίξεις: την αύξηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, την ενίσχυση της συμμετοχής των ΑΠΕ και τη δραστική υποχώρηση του λιγνίτη. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες μεταβολές δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ότι η αλλαγή του ενεργειακού μείγματος προκαλεί συγκεκριμένη μεταβολή στις τιμές.

Το ζητούμενο για την επόμενη ημέρα είναι η αύξηση της καθαρής παραγωγής να συνοδευτεί από χαμηλότερο και σταθερότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Σε αυτή την κατεύθυνση, καθοριστική θεωρείται η ανάπτυξη δικτύων και υποδομών αποθήκευσης, η αποτελεσματικότερη διαχείριση της ζήτησης, ο ανταγωνισμός στην αγορά και η διαμόρφωση ενός σταθερού ρυθμιστικού πλαισίου.

ΠΗΓΗ