Φόρος μερισμάτων: Απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τις επιστροφές φόρων – Τι αλλάζει για τις ελληνικές επιχειρήσεις

Φόρος μερισμάτων: Απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τις επιστροφές φόρων – Τι αλλάζει για τις ελληνικές επιχειρήσεις
58 / 100 SEO Score

Η απόφαση αφορά άμεσα τις διασυνοριακές επενδύσεις και δημιουργεί νέα δεδομένα για ελληνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό, αλλά και ξένες επιχειρήσεις με εισοδήματα από την Ελλάδα.

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα αιτήματα επιστροφής φόρου από μερίσματα ζημιογόνων επιχειρήσεων φέρνει απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εκδόθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2026. Σύμφωνα με την κρίση των Ευρωπαίων δικαστών, ένα κράτος-μέλος δεν μπορεί να επιβάλλει υπερβολικές γραφειοκρατικές απαιτήσεις σε επιχειρήσεις άλλων χωρών της ΕΕ που ζητούν επιστροφή φόρου για μερίσματα τα οποία εισέπραξαν, εφόσον βρίσκονται σε ζημιογόνο οικονομική κατάσταση. Η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα, καθώς αφορά τόσο ελληνικές επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όσο και αλλοδαπές εταιρείες που εισπράττουν μερίσματα από ελληνικές επιχειρήσεις.

Η υπόθεση ξεκίνησε από τη γαλλική τράπεζα Société Générale, η οποία το 2012 εισέπραξε μερίσματα από εταιρείες στη Σουηδία, με τις σουηδικές φορολογικές αρχές να παρακρατούν φόρο από τα συγκεκριμένα ποσά. Η γαλλική τράπεζα, ωστόσο, εμφάνιζε ζημίες κατά τη συγκεκριμένη χρονιά και ζήτησε την επιστροφή του φόρου, υποστηρίζοντας ότι εάν επρόκειτο για σουηδική επιχείρηση με αντίστοιχα οικονομικά αποτελέσματα, δεν θα επιβαρυνόταν άμεσα με τον συγκεκριμένο φόρο. Οι σουηδικές αρχές απέρριψαν το αίτημα, καθώς η τράπεζα είχε υπολογίσει τις ζημίες της με βάση τη γαλλική φορολογική νομοθεσία και όχι τους κανόνες που ισχύουν στη Σουηδία.

Το ζήτημα έφτασε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο έκρινε ότι η απαίτηση να επανυπολογίζει μια αλλοδαπή επιχείρηση τα οικονομικά αποτελέσματά της σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία της χώρας από την οποία προέρχονται τα μερίσματα αποτελεί υπερβολική διοικητική επιβάρυνση. Όπως επισημαίνεται, μια εταιρεία υπολογίζει κανονικά τα κέρδη και τις ζημίες της σύμφωνα με τους κανόνες της χώρας στην οποία έχει την έδρα της. Η υποχρέωσή της να επαναλαμβάνει τους υπολογισμούς με βάση διαφορετικό φορολογικό σύστημα μπορεί να αποθαρρύνει τις διασυνοριακές επενδύσεις και να περιορίζει την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η απόφαση δεν σημαίνει, πάντως, ότι οι επιχειρήσεις αποκτούν αυτόματο δικαίωμα επιστροφής του φόρου χωρίς ελέγχους. Οι φορολογικές αρχές διατηρούν τη δυνατότητα να ζητούν φορολογικές δηλώσεις, οικονομικές καταστάσεις και άλλα απαραίτητα δικαιολογητικά, προκειμένου να επιβεβαιώσουν ότι η επιχείρηση βρίσκεται πράγματι σε ζημιογόνο κατάσταση και ότι δεν έχουν δημιουργηθεί τεχνητά οι προϋποθέσεις για την επιστροφή. Αυτό που δεν μπορούν να απαιτούν είναι η συστηματική επανεκκαθάριση του συνόλου των οικονομικών αποτελεσμάτων με βάση τη δική τους εθνική νομοθεσία, όταν τα έγγραφα που προσκομίζονται επαρκούν για τον έλεγχο της πραγματικής οικονομικής κατάστασης.

Για την Ελλάδα, η απόφαση αποκτά πρακτική σημασία σε δύο επίπεδα. Στην πρώτη περίπτωση, μια ελληνική επιχείρηση που εμφανίζει ζημίες 200.000 ευρώ και παράλληλα εισπράττει μερίσματα 50.000 ευρώ από σουηδική εταιρεία, μπορεί να ζητήσει την επιστροφή του φόρου που παρακρατήθηκε στη Σουηδία, εφόσον πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις. Δεν μπορεί να υποχρεωθεί αυτομάτως να επανυπολογίσει όλα τα οικονομικά της αποτελέσματα με βάση τη σουηδική φορολογική νομοθεσία, αλλά οφείλει να προσκομίσει τα στοιχεία που αποδεικνύουν τις ζημίες της. Αντίστοιχα, μια γαλλική ή άλλη ευρωπαϊκή επιχείρηση που εμφανίζει ζημίες και εισπράττει μερίσματα από ελληνική εταιρεία θα πρέπει να μπορεί να διεκδικήσει την εξέταση του αιτήματός της σύμφωνα με τις αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου, χωρίς αδικαιολόγητες πρόσθετες γραφειοκρατικές απαιτήσεις.

Η δικαστική απόφαση στηρίζεται στην αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων και περιορίζει τις διαφορετικές διοικητικές απαιτήσεις που μπορούν να επιβάλλουν τα κράτη-μέλη σε αλλοδαπές επιχειρήσεις σε σχέση με τις εγχώριες. Παράλληλα, διατηρεί το δικαίωμα των φορολογικών αρχών να ελέγχουν την ακρίβεια των στοιχείων μέσω των μηχανισμών διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών της ΕΕ, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι επιστροφές φόρων χορηγούνται μόνο όταν συντρέχουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

ΠΗΓΗ