Black Friday: Μια πρακτική που πρέπει να στηρίζεται στην εμπιστοσύνη
Black Friday: Μια πρακτική που πρέπει να στηρίζεται στην εμπιστοσύνη
Του Σταύρου Καφούνη, Προέδρου της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ)
Η πρακτική της “Black Friday” εφαρμόστηκε στην Ελλάδα για πρώτη φορά το 2011 και σταδιακά απέκτησε πανελλαδική εμβέλεια. Πλέον έχει καθιερωθεί ως ένα από τα πιο σημαντικά εμπορικά γεγονότα του έτους και έχει σχεδόν παγιωθεί ως θεσμός στη συνείδηση των καταναλωτών. Φέτος, η “Black Friday” έχει ορισθεί την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου, αλλά οι προσφορές εμφανίζονται νωρίτερα, επεκτείνοντας στην πράξη την υιοθέτηση χαμηλότερων τιμών για χρονικό διάστημα μιας ολόκληρης εβδομάδας ή ακόμη και περισσότερο, ενώ ακολουθεί και η “Cyber Monday” στις 30 Νοεμβρίου.
Σε μια συγκυρία γεμάτη αβεβαιότητα και με τις πληθωριστικές πιέσεις να επιβαρύνουν τόσο τα νοικοκυριά όσο και το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, η “Black Friday” καλείται να λειτουργήσει θετικά και για τις δύο πλευρές της αγοράς. Από τη μια, οι καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν προϊόντα και υπηρεσίες σε συμφέρουσες τιμές ενώ από την άλλη, οι εμπορικές επιχειρήσεις δύνανται να ενισχύσουν τις πωλήσεις τους, να κινήσουν τα αποθέματά τους, να προσελκύσουν νέους πελάτες και να τονώσουν τη ρευστότητά τους ενόψει μάλιστα της χριστουγεννιάτικης περιόδου.
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στρέφεται παραδοσιακά στα προϊόντα τεχνολογίας, όπως κινητά τηλέφωνα, φορητοί H/Y, τηλεοράσεις, tablets, κονσόλες παιχνιδιών κλπ ενώ σημαντικό μερίδιο των πωλήσεων διεκδικούν επίσης οι οικιακές συσκευές, η ένδυση και η υπόδηση, τα καλλυντικά, τα παιχνίδια, τα έπιπλα και τα είδη σπιτιού. Ως εκ τούτου, δεν αποτελεί έκπληξη πως, για πολλούς καταναλωτές, η “Black Friday” αποτελεί την αφετηρία των χριστουγεννιάτικων αγορών, είτε ως εκκίνηση της αναζήτησης είτε ως τελική απόκτηση του προϊόντος.
Ωστόσο, η επιτυχία ή μη της “Black Friday” δεν μπορεί να αξιολογείται από τις πωλήσεις μιας ημέρας ή μιας εβδομάδας. Κρίνεται και στηρίζεται στην εμπιστοσύνη που δημιουργείται μεταξύ πελατών και επιχειρήσεων. Για το λόγο αυτό η ΕΣΕΕ υπογραμμίζει τις υποχρεώσεις των εμπόρων και τη μεγάλη προσοχή που πρέπει να αποδίδουν στη σωστή αναγραφή των τελικών τιμών και στο ποσοστό έκπτωσης. Σύμφωνα με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, όταν ανακοινώνεται μείωση τιμής, ως τιμή αναφοράς χρησιμοποιείται η χαμηλότερη τιμή που εφαρμόστηκε κατά τις προηγούμενες 30 ημέρες. Φυσικά, το ίδιο προσεκτικοί θα πρέπει να είναι οι καταναλωτές εστιάζοντας στις πραγματικά συμφέρουσες επιλογές.
Σε κάθε περίπτωση, η “Black Friday” δεν πρέπει να μετατρέπεται σε έναν εξοντωτικό ανταγωνισμό εκπτώσεων, στον οποίο αντέχουν ή ανταποκρίνονται καλύτερα μόνο οι μεγαλύτεροι. Ούτε βέβαια ευκαιρία για σαρωτικές αγορές από ηλεκτρονικές πλατφόρμες τρίτων χωρών χωρίς καμία εξασφάλιση για τον τρόπο παραγωγής και διακίνησής των προϊόντων, την ποιότητά τους, τους όρους επιστροφής τους κλπ. Αντίθετα, η συγκεκριμένη πρακτική θα πρέπει να μετατραπεί σε ευκαιρία και για τη μικρή και μεσαία ελληνική εμπορική επιχείρηση, που διαθέτει ισχυρά πλεονεκτήματα όπως προσωπική εξυπηρέτηση, γνώση του προϊόντος, άμεση επικοινωνία και ιδιαίτερη σχέση με την τοπική κοινωνία.
Δυστυχώς, οι πρόσφατες σχετικές έρευνες του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ κατέγραψαν απογοήτευση των ιδιοκτητών μικρότερων επιχειρήσεων από τις πωλήσεις τους κατά την “Black Friday”. Αν το εύρημα αυτό συνδυαστεί με τις ισχυρές ανοδικές αυξήσεις του κόστους λειτουργίας (ενέργεια, μισθώματα, τιμές προμηθευτών, μισθοδοσία, φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, συμμόρφωση με το θεσμικό πλαίσιο κλπ) αλλά και την ανακατεύθυνση των αγορών των καταναλωτών κυρίως στα απαραίτητα αγαθά, γίνεται κατανοητό γιατί οι επιχειρηματίες δεν εμφανίζονται αισιόδοξοι για τον τζίρο τους και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους.
Εν κατακλείδι, και έχοντας λάβει υπόψη τα παραπάνω, το μήνυμα της Συνομοσπονδίας δεν μπορεί παρά να είναι η προτροπή για υπεύθυνες αγορές, με διαφανείς και ξεκάθαρους όρους, χωρίς αστερίσκους και υποσημειώσεις, επιλέγοντας τα ελληνικά φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα. Με ευθύνη, διαφάνεια και συνέπεια, η “Black Friday” μπορεί να αποβεί αμοιβαία επωφελής τόσο για τους καταναλωτές, όσο και για τις επιχειρήσεις αλλά και την ίδια την ελληνική οικονομία συνολικά.
