Υπερωρίες χωρίς αμοιβή για το 42% των εργαζομένων
Παρά την αύξηση των δηλωμένων υπερωριών κατά 36,8% και την επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε 2,5 εκατομμύρια εργαζομένους, η απλήρωτη πρόσθετη απασχόληση παραμένει εκτεταμένη. Τι δείχνουν οι έρευνες του kariera.gr και της ΓΣΕΕ, ποιες παραβάσεις καταγράφουν οι έλεγχοι και ποιοι κλάδοι εμφανίζουν τη μεγαλύτερη αύξηση υπερωριών.
Σημαντικές διαστάσεις εξακολουθεί να έχει το φαινόμενο των απλήρωτων και αδήλωτων υπερωριών στην ελληνική αγορά εργασίας, παρά την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και την επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας. Σύμφωνα με έρευνα του kariera.gr, που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο μέσω του LinkedIn, το 42% των εργαζομένων δηλώνει ότι οι επιπλέον ώρες εργασίας που προσφέρει δεν καταγράφονται ούτε αμείβονται. Αντίθετα, μόλις το 45% αναφέρει ότι πληρώνεται κανονικά για την πρόσθετη απασχόλησή του, ενώ το 7% δηλώνει ότι οι υπερωρίες διευθετούνται με διαφορετικό τρόπο και το 4% ότι λαμβάνει επιπλέον άδεια αντί χρηματικής αποζημίωσης.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν τη διαφορά ανάμεσα στην επίσημη καταγραφή της υπερωριακής απασχόλησης και στην πραγματική εμπειρία των εργαζομένων. Ως βασική αιτία για την πραγματοποίηση επιπλέον ωρών, το 36% αναφέρει τον αυξημένο φόρτο εργασίας, ενώ το 34% συνδέει τις υπερωρίες με περιόδους αυξημένων επαγγελματικών αναγκών. Για το 21% αποτελούν αναμενόμενο μέρος της καθημερινής εργασίας, ενώ το 10% τις συνδέει με την αφοσίωση του εργαζομένου. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η πρόσθετη απασχόληση δεν περιορίζεται πάντοτε σε έκτακτες περιπτώσεις, αλλά σε αρκετές επιχειρήσεις αποτελεί μέρος της συνηθισμένης εργασιακής πρακτικής.
Την ίδια στιγμή, τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας καταγράφουν σημαντική αύξηση στις δηλωμένες υπερωρίες. Κατά το επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026 δηλώθηκαν συνολικά 5,7 εκατομμύρια ώρες υπερωριακής απασχόλησης στους κλάδους που έχουν ενταχθεί στο σχετικό σύστημα, περίπου 1,54 εκατομμύρια περισσότερες σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η αύξηση ανήλθε σε 36,8%, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι το 2025 οι δηλωμένες υπερωρίες είχαν ήδη αυξηθεί κατά 80% σε σχέση με το 2024.
Πρωταγωνιστής στην αύξηση των καταγεγραμμένων υπερωριών είναι το χονδρικό εμπόριο, όπου σημειώθηκε άνοδος 212,8%. Συγκεκριμένα, οι δηλωμένες ώρες αυξήθηκαν από περίπου 280.000 το πρώτο επτάμηνο του 2025 σε περίπου 880.000 την αντίστοιχη περίοδο του 2026. Η διαφορά αγγίζει τις 600.000 ώρες, αποτελώντας τη μεγαλύτερη απόλυτη αύξηση μεταξύ των κλάδων που εξετάζονται. Η εξέλιξη αποτυπώνει τη σημαντική μεταβολή στην καταγραφή της πρόσθετης απασχόλησης στον συγκεκριμένο τομέα.
Καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια περιορισμού της αδήλωτης εργασίας καλείται να διαδραματίσει η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, η εφαρμογή της οποίας επεκτάθηκε σε επιπλέον 500.000 εργαζομένους. Με τη νέα επέκταση, το σύστημα καλύπτει πλέον περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζομένους, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 63% του συνόλου των εργαζομένων στη χώρα. Η ηλεκτρονική καταγραφή της προσέλευσης και της αποχώρησης δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες ελέγχου του πραγματικού χρόνου απασχόλησης και εντοπισμού αποκλίσεων από το δηλωμένο ωράριο.
Ωστόσο, οι έλεγχοι εξακολουθούν να αποκαλύπτουν σημαντικές παραβάσεις. Οι συχνότερες αφορούσαν τη μη ορθή εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, με 2.994 καταγεγραμμένες περιπτώσεις. Ακολούθησαν 2.332 παραβάσεις σχετικά με το ωράριο, 1.410 περιπτώσεις μη καταβολής δεδουλευμένων αποδοχών και 1.372 περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η μη καταγραφή του πραγματικού χρόνου εργασίας και η μη καταβολή της αντίστοιχης αμοιβής εξακολουθούν να αποτελούν βασικές μορφές παραβατικότητας.
Ανάλογη εικόνα προκύπτει και από παλαιότερη έρευνα της ΓΣΕΕ, σύμφωνα με την οποία το 43,4% των εργαζομένων που πραγματοποιούν πρόσθετες ώρες δεν λαμβάνει άμεση χρηματική αποζημίωση. Ειδικότερα, το 35,5% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι εργάζεται πέρα από το συμβατικό του ωράριο. Από αυτούς, το 54,7% αναφέρει ότι αμείβεται για την πρόσθετη εργασία, το 34,5% ότι δεν λαμβάνει καμία αποζημίωση και το 8,9% ότι αποζημιώνεται με άδεια ή ρεπό αντί χρημάτων. Παράλληλα, η υπέρβαση του ωραρίου εμφανίζεται συχνότερη στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις: στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έως εννέα εργαζομένους, το ποσοστό φτάνει το 32%, ενώ στις επιχειρήσεις με 250 εργαζομένους και άνω ανέρχεται στο 45,4%.
