Ντοματίνια: Εξαφανίζονται από τα ελληνικά σούπερ μάρκετ – Έως 6 ευρώ το κιλό στις λαϊκές
Μεγάλες ελλείψεις στα ράφια και εκτόξευση των τιμών καταγράφονται στην αγορά της ντομάτας. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι ασθένειες των φυτών και οι ακραίες καιρικές συνθήκες περιορίζουν την παραγωγή και επιβαρύνουν τις τιμές για τους καταναλωτές.
Σπάνιο προϊόν έχουν γίνει τις τελευταίες ημέρες τα ντοματίνια στα ελληνικά σούπερ μάρκετ, με τα διαθέσιμα κεσεδάκια να έχουν εξαφανιστεί από πολλά καταστήματα. Την ίδια στιγμή, όσοι καταναλωτές καταφέρνουν να τα βρουν στις λαϊκές αγορές καλούνται να πληρώσουν ακόμη και 5 έως 6 ευρώ το κιλό, τιμή σχεδόν διπλάσια ή τριπλάσια σε σχέση με τα συνηθισμένα επίπεδα των 2 έως 3 ευρώ. Αυξημένες είναι παράλληλα και οι τιμές στις συμβατικές ντομάτες, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος των καθημερινών αγορών.
Βασικός παράγοντας πίσω από τις ανατιμήσεις είναι η εποχικότητα, καθώς η συγκεκριμένη περίοδος δεν ευνοεί την παραγωγή ντομάτας και ντοματινιών. Ωστόσο, σημαντική επιβάρυνση προκαλεί και το ενεργειακό κόστος, το οποίο επηρεάζει τόσο τη λειτουργία των θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων όσο και τη μεταφορά των προϊόντων με φορτηγά και πλοία. Η αύξηση στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και των καυσίμων μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος παραγωγής και διακίνησης, καταλήγοντας στην τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής.
Στην περιορισμένη διαθεσιμότητα συμβάλλουν επίσης οι έντονες καιρικές διακυμάνσεις και οι επίμονες ιώσεις που προσβάλλουν τα φυτά, επηρεάζοντας την ποσότητα και την ποιότητα της παραγωγής. Τα προβλήματα δεν περιορίζονται στην Ελλάδα, καθώς αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, με αποτέλεσμα η αγορά της ντομάτας να βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένη αβεβαιότητα.
Την ανησυχία για την κατάσταση στην ευρωπαϊκή αγορά εξέφρασε και η ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις ντομάτες (Tomato Expert Group). Κατά τη συνεδρίασή της στα μέσα Οκτωβρίου, η Ισπανία εκτίμησε ότι η παραγωγή της για την εμπορική περίοδο 2025-2026 θα μειωθεί κατά 2%. Ως βασικές αιτίες αναφέρθηκαν οι ασθένειες των φυτών, η στροφή σε ποικιλίες με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στους ιούς αλλά χαμηλότερη παραγωγικότητα, καθώς και οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Οι Ισπανοί εκπρόσωποι ανέδειξαν επίσης τη σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής. Ειδικότερα, το κόστος ενέργειας και μεταφοράς αναφέρθηκε ότι ήταν κατά 16% υψηλότερο από τα επίπεδα που θεωρούνται κανονικά, ενώ οι δαπάνες για πλαστικά, δοχεία και υλικά συσκευασίας είχαν αυξηθεί κατά 18%. Αντίστοιχες ανησυχίες εξέφρασαν το Βέλγιο, η Ολλανδία και η Πολωνία, επισημαίνοντας τις επιπτώσεις από τους καύσωνες, τις έντονες βροχοπτώσεις, τις φυτικές ασθένειες και το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην αγορά των ντοματινιών, καθώς η ευρωπαϊκή ομάδα εξέφρασε προβληματισμό για τη μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από το Μαρόκο. Οι συγκεκριμένες εξελίξεις δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στη διαθεσιμότητα του προϊόντος, σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή παραγωγή αντιμετωπίζει ήδη σημαντικά προβλήματα.
Τα στοιχεία του επίσημου παρατηρητηρίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αγορά ντομάτας, το οποίο παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ολλανδία και την Πολωνία, δείχνουν ότι το 2026 χαρακτηρίζεται από έντονες διακυμάνσεις και υψηλές τιμές. Μετά τα ιστορικά επίπεδα του Μαρτίου και του Απριλίου, όταν οι τιμές ξεπέρασαν τα 2,90 ευρώ το κιλό, ακολούθησε προσωρινή αποκλιμάκωση κατά την άνοιξη και το καλοκαίρι. Ωστόσο, τον Σεπτέμβριο η μέση τιμή στους πέντε μεγαλύτερους παραγωγούς της Ευρώπης έφτασε τα 1,99 ευρώ το κιλό, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό για τον συγκεκριμένο μήνα. Οι αυξήσεις αφορούσαν όλες τις κατηγορίες, από τα ντοματίνια και τις ειδικές ποικιλίες έως τις στρογγυλές ντομάτες και τις ντομάτες σε τσαμπί.
