ΕΚΤ: Δύο υποψήφιοι για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ – Το παρασκήνιο και οι ισορροπίες στην Ευρώπη
Ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ και ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος διεκδικούν την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ενώ η Γερμανία επιδιώκει να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις αλλαγές των κορυφαίων θέσεων.
Η απόφαση της Κριστίν Λαγκάρντ να αποχωρήσει πρόωρα από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) άνοιξε τον δρόμο για τη διαδικασία διαδοχής, η οποία συνοδεύεται από έντονες πολιτικές διαβουλεύσεις και παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης. Η επιλογή του νέου επικεφαλής δεν αφορά μόνο το πρόσωπο που θα αναλάβει τη διοίκηση της Τράπεζας, αλλά συνδέεται και με την κατανομή άλλων σημαντικών θέσεων στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Η προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων από τα κράτη της Ευρωζώνης ολοκληρώθηκε με δύο ονόματα να διεκδικούν τη θέση. Πρόκειται για τον 59χρονο Ολλανδό Κλάας Κνοτ, πρώην διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Ολλανδίας, και τον 55χρονο Ισπανό Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος, πρώην διοικητή της Τράπεζας της Ισπανίας και νυν γενικό διευθυντή της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).
Ο Κλάας Κνοτ θεωρείται εκπρόσωπος της πιο αυστηρής προσέγγισης στη νομισματική πολιτική, με βασική προτεραιότητα τη σταθερότητα των τιμών και την αντιμετώπιση του πληθωρισμού. Ανήκει παραδοσιακά στο στρατόπεδο των λεγόμενων «γερακιών», αν και τα τελευταία χρόνια έχει υιοθετήσει περισσότερο πραγματιστική και συναινετική στάση. Η 14ετής θητεία του στην Κεντρική Τράπεζα της Ολλανδίας και η συμμετοχή του στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ ενισχύουν το προφίλ του. Παράλληλα, θεωρείται φαβορί, καθώς φέρεται να διαθέτει τη στήριξη της Γερμανίας, η οποία παραδοσιακά υποστηρίζει μια αυστηρή γραμμή στη νομισματική πολιτική.
Από την άλλη πλευρά, ο Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος χαρακτηρίζεται ως εκπρόσωπος της πιο μετριοπαθούς προσέγγισης, με έμφαση στην προστασία της οικονομικής ανάπτυξης. Σε αντίθεση με τον Ολλανδό υποψήφιο, θεωρείται «περιστέρι» στη νομισματική πολιτική, καθώς προκρίνει προσεκτικότερες κινήσεις στα επιτόκια και αποφεύγει τις υπερβολικά απότομες αυξήσεις, εκτός εάν οι πληθωριστικές πιέσεις το καθιστούν αναγκαίο. Έχει επίσης αποκτήσει ισχυρή φήμη για την ικανότητά του να γεφυρώνει διαφορές και να διαμορφώνει συναινέσεις μεταξύ των διαφορετικών οικονομικών και πολιτικών τάσεων στην Ευρωζώνη.
Η ισπανική υποψηφιότητα ενισχύεται από το γεγονός ότι η χώρα δεν έχει αναλάβει μέχρι σήμερα την προεδρία της ΕΚΤ, ενώ η επιλογή του ντε Κος θα μπορούσε να εξυπηρετήσει την ανάγκη διατήρησης γεωγραφικών ισορροπιών στα κορυφαία ευρωπαϊκά αξιώματα. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Ισπανός εμφανίζεται ως επικρατέστερος για τη θέση. Επιπλέον, έχει εξασφαλίσει την πλήρη στήριξη τόσο της ισπανικής κυβέρνησης όσο και της αξιωματικής αντιπολίτευσης, παρά το γεγονός ότι η χώρα βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο.
Σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις αναμένεται να διαδραματίσει η Γερμανία, η οποία επιδιώκει μια συνολική συμφωνία για την κάλυψη των σημαντικών θέσεων που θα κενωθούν στην ΕΚΤ το 2027. Μεταξύ αυτών βρίσκεται η θέση της Ιζαμπέλ Σνάμπελ στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, καθώς η Γερμανίδα αξιωματούχος αναμένεται να μετακινηθεί στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στις αρχές Ιανουαρίου 2027. Παράλληλα, στις 31 Μαΐου 2027 ολοκληρώνεται η θητεία του Ιρλανδού Φίλιπ Λέιν ως επικεφαλής οικονομολόγου της ΕΚΤ, θέση την οποία το Βερολίνο φέρεται επίσης να επιθυμεί να επηρεάσει. Η Γερμανία έχει καταλάβει το συγκεκριμένο αξίωμα δύο φορές στο παρελθόν, με τον Γιούργκεν Σταρκ και τον Ότμαρ Ίσινγκ.
Οι δύο υποψηφιότητες θα εξεταστούν επίσημα από τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης στη συνεδρίαση του Eurogroup, ενώ η τελική πολιτική απόφαση αναμένεται να ληφθεί από τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πιθανότατα κατά τη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου. Για την εκλογή του νέου προέδρου απαιτείται η στήριξη τουλάχιστον 16 από τις 21 χώρες της Ευρωζώνης.
