Γιώργος Βάμβουκας: Πώς τα Μνημόνια ισοπέδωσαν τη μεσαία τάξη
Το 2009 αποδείχτηκε το κρισιμότερο έτος της μεταπολιτευτικής περιόδου 1974-2009. Υπήρξε έτος ορόσημο που έκπεμπε σήματα SOS περί επερχόμενης χρεοκοπίας της Ελλάδας. Παρότι κατά τη διάρκεια του 2009, η εξέλιξη του συνόλου των δημοσιονομικών δεικτών ήταν απογοητευτική, κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση “βαρκούλες αρμένιζαν”. Στην ελληνική ιστοριογραφία έχει καταγραφεί η ατυχής φράση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Γεωργίου Αλογοσκούφη, όταν τον Ιανουάριο του 2008 ισχυρίστηκε πως «η ελληνική οικονομία είναι θωρακισμένη» και άρα θα ήταν άτρωτη από το τσουνάμι της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.
Επίσης, η φράση διά στόματος του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Γεωργίου Α. Παπανδρέου ότι «λεφτά υπάρχουν» πέρασε στα “ρητά” της ελληνικής ιστοριογραφίας. Πριν τις εθνικές εκλογές της 4ης Οκτωβρίου του 2009, ο Γ.Α. Παπανδρέου για ψηφοκαπηλία διατυμπάνιζε στους ψηφοφόρους ότι “λεφτά υπάρχουν” και συνεπώς η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με ευκολία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει το οποιοδήποτε μελλοντικό δημοσιονομικό πρόβλημα, όπως με πόρους του κρατικού προϋπολογισμού τη χρηματοδότηση των υψηλών τοκοχρεολυτικών δαπανών για την εξυπηρέτηση του πελώριου δημοσίου χρέους της.
Αμέσως μετά τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009 σχηματίστηκε κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον ΓΑΠ (Γεώργιος Α. Παπανδρέου). Ο οπορτουνισμός και ο χαμαιλεοντισμός των κομμάτων της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ που την περίοδο 1974-2009 κρατούσαν το τιμόνι της κυβερνητικής εξουσίας, περίτρανα διαπιστώνεται από τα θλιβερά γεγονότα που διαδραματίστηκαν μετά τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009. Ενώ κατά την προεκλογική περίοδο ο ΓΑΠ υποσχόταν ότι “λεφτά υπάρχουν”, ξαφνικά στις 23 Απριλίου 2010 με δραματικό διάγγελμά του από το ακριτικό Καστελόριζο, ανακοίνωνε στον ελληνικό λαό ότι η Ελλάδα χρεοκόπησε και η κυβέρνησή του θα απευθυνθεί στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για τη λήψη μεγάλου δανείου.
Το ψηφοθηρικό σύνθημα “λεφτά υπάρχουν” μεταλλάχτηκε σε Χρεοκοπία. Χρεοκοπία που συνοδεύτηκε από τρία Μνημόνια, οι δανειακές συμβάσεις των οποίων βαρύτατα τραυμάτισαν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα δρακόντεια μέτρα κοινωνικοοικονομικής πολιτικής της περιόδου 2010-2018 που εφαρμόστηκαν στα πλαίσια των τριών μνημονιακών συμβάσεων, προκάλεσαν τη μεγαλύτερη κρίση της ελληνικής οικονομίας από το 1948 έως σήμερα (2026). Ως έτος αφετηρίας ορίζουμε το 1948, λόγω του ότι από το έτος αυτό η ΕΛΣΤΑΤ (πρώην ΕΣΥΕ) άρχισε να υπολογίζει το ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν) της Ελλάδας. Η εφαρμογή των τριών μνημονίων τον Μάιο του 2010, Φεβρουάριο 2012 και Αύγουστο 2015 αποσκοπούσε, από τη μια μεριά, στην προαγωγή της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και την ώθησή της σε σταθερή αναπτυξιακή τροχιά, και από την άλλη, στην βιωσιμότητα των Δημοσίων Οικονομικών και βασικά του δημοσίου χρέους. Δυστυχώς, αυτοί οι δύο ζωτικής σημασίας στόχοι όχι μόνο δεν επιτεύχθηκαν, αλλά οι αψυχολόγητες και εξοντωτικές μνημονιακές κοινωνικοοικονομικές πολιτικές βύθισαν την ελληνική οικονομία σε παρατεταμένη ύφεση. Την περίοδο 2008-2018, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας μειώθηκε -27,8% ως αποτέλεσμα των αποτυχημένων μνημονιακών πολιτικών, καθότι από 249,6 συρρικνώθηκε στα 180,2 δις ευρώ.
