Οι αυστηροί κανόνες του SSM αύξησαν τα κόκκινα δάνεια…
Γιατί αυξήθηκαν τα κόκκινα δάνεια – Ο ρόλος της αυστηροποίησης από τον SSM
Οι μετακινήσεις και αναταξινομήσεις πλήθους δανείων μετά από έντονη αυστηροποίηση της στάσης του επόπτη SSM έχουν προκαλέσει τεχνική αύξηση των κόκκινων δανείων, μεγάλο μέρος από τα οποία ενώ εξυπηρετούνται, μετακινήθηκαν στην κατηγορία των ΜΕΑ. Η αυστηρότερη στάση του ευρωπαίου επόπτη, που πίεσε για ξεκαθάρισμα χαρτοφυλακίων έως το τέλος του 2026, συνέβαλε σε πλασματική εικόνα αύξησης, με αποτέλεσμα ακόμη και δάνεια που εξακολουθούν να εξυπηρετούνται να υπολογίζονται τώρα ως “κόκκινα”, μαζί με δάνεια που ρυθμίστηκαν πρόσφατα.
Η αύξηση των ΜΕΔ έφτασε τα 529 εκατ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με την ΤτΕ, αλλά οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης γενικά, δεν προβλέπουν σοβαρή αύξηση των κόκκινων δανείων. Ακόμη και η Moody’s, που επισήμανε εντονότερα τον κίνδυνο, θεωρεί την κατάσταση διαχειρίσιμη. Η S&P, η Fitch, η Morningstar DBRS και η Scope Ratings εμφανίζονται επίσης καθησυχαστικές. Ωστόσο η Moody’s άφησε κάποιες αιχμές. Η ΤτΕ αναφέρει ότι πολλά από αυτά είναι δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Ρυθμίστηκαν, άρα άλλαξαν κατηγορία.
Το μεγαλύτερο μέρος της καθαρής αύξησης εμφανίζεται στα δάνεια αβέβαιης είσπραξης. Το υπόλοιπό τους αυξήθηκε κατά 452 εκατ. ευρώ, από 1,945 δισ. ευρώ που ήταν, σε 2,397 δισ. ευρώ. Η μεταβολή αυτή αντιστοιχεί περίπου στο 85% της συνολικής αύξησης των ΜΕΔ.
Πρόκειται για δάνεια που η τράπεζα θεωρεί πιθανό να μην εξοφληθούν πλήρως, ακόμη κι αν ο δανειολήπτης συνεχίζει να καταβάλλει δόσεις. Αντίθετα, τα δάνεια με καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών μειώθηκαν κατά 31 εκατ. ευρώ, στα 2,031 δισ., ενώ οι καταγγελμένες απαιτήσεις αυξήθηκαν κατά 109 εκατ. ευρώ, στα 1,780 δισ. ευρώ.
Το μέγεθος αυτών των μετακινήσεων φαίνεται ήδη στις οικονομικές καταστάσεις τραπεζών. Σε χαρακτηριστική περίπτωση, δάνεια step-up 330 εκατ. ευρώ μεταφέρθηκαν από τα εξυπηρετούμενα στα ΜΕΔ, παρότι η πλειονότητά τους εμφάνιζε καθυστέρηση μικρότερη των 30 ημερών. Για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο προβλέπεται αντίστοιχη επανεξέταση, που ενδέχεται να οδηγήσει σε πρόσθετες αναταξινομήσεις.
Υπάρχουν περιπτώσεις δανείων που μπήκαν σε ειδική κατηγορία και αφορούν αναδιαρθρωμένα στεγαστικά που αντιμετωπίζονται λογιστικά ως νέα δάνεια μετά από ρύθμιση αλλά με ήδη επιβαρυμένη πιστοληπτική ποιότητα και δεν είναι απαραίτητα ΜΕΔ, υπάρχουν επίσης δάνεια που θεωρούνται κόκκινα αλλά η καθυστέρηση είναι μικρότερη από ένα μήνα.
Η Moody’s, παρά το γεγονός ότι θεωρεί τους κινδύνους διαχειρίσιμους και δεν προβλέπει σημαντική αύξηση κόκκινων δανείων στο βασικό της σενάριο, στις 29 Οκτωβρίου, έκανε αναφορά σε 1,698 δισ. ευρώ δανείων που πέρασαν από τα εξυπηρετούμενα στα μη εξυπηρετούμενα (ΜΕΔ) μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026. Ωστόσο, το ποσό αυτό καταγράφει μόνο τις εισόδους νέων δανείων στην κατηγορία των ΜΕΔ, χωρίς να υπολογίζει όσα βγήκαν από αυτήν στο ίδιο διάστημα.
Η τελική αύξηση των κόκκινων δανείων ήταν 529 εκατ. ευρώ, δηλαδή λιγότερο από το ένα τρίτο των 1,698 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Τα περισσότερα είναι εξυπηρετούμενα δάνεια δεύτερου σταδίου αλλά καταγράφτηκαν ως ΜΕΔ.
Ωστόσο, από τα 1,698 δισ. ευρώ, τα 388 εκατ. ευρώ επέστρεψαν σε κανονική εξυπηρέτηση, περιορίζοντας την καθαρή εισροή νέων ΜΕΔ σε 1,31 δισ. ευρώ.
Αλλά και αυτό το ποσό μειώθηκε περαιτέρω, καθώς στο ίδιο εξάμηνο οι τράπεζες εισέπραξαν άλλα 300 εκατ. ευρώ και προχώρησαν σε διαγραφές 73 εκατ. ευρώ, ενώ πούλησαν προβληματικά δάνεια περίπου 400 εκατ. ευρώ,. Υπήρξαν επίσης μικρότερες μειώσεις από ρευστοποιήσεις και λοιπές κινήσεις. Αντίθετα, περίπου 100 εκατ. ευρώ προστέθηκαν από εκταμιεύσεις, αγορές δανείων και κεφαλαιοποιήσεις τόκων. Μετά από όλες αυτές τις μεταβολές, τα ΜΕΔ αυξήθηκαν κατά 529 εκατ. ευρώ.