Ακίνητα: Οι συμβολαιογράφοι αναλαμβάνουν όλες τις διαδικασίες στις μεταβιβάσεις
Αγοραπωλησίες, γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές περνούν σε ένα νέο μοντέλο διεκπεραίωσης, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας…
Αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιούνται οι μεταβιβάσεις ακινήτων, καθώς οι συμβολαιογράφοι αναλαμβάνουν διευρυμένο ρόλο στη διεκπεραίωση των διαδικασιών. Το νέο μοντέλο προβλέπει ότι δεν θα περιορίζονται πλέον στη σύνταξη και την υπογραφή των συμβολαίων, αλλά θα αναλαμβάνουν τη συγκέντρωση δικαιολογητικών, τη διεκπεραίωση φορολογικών υποχρεώσεων και την υποβολή των πράξεων στο Κτηματολόγιο, με στόχο τον περιορισμό των καθυστερήσεων και των επαναλαμβανόμενων επισκέψεων των πολιτών σε δημόσιες υπηρεσίες.
Η αλλαγή αφορά αγοραπωλησίες, γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές, συγκεντρώνοντας περισσότερα στάδια της συναλλαγής σε ένα σημείο. Σύμφωνα με όσα ανέφερε η πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείων Αθηνών – Πειραιώς – Αιγαίου και Δωδεκανήσου, Έλενα Κοντογεώργου, στο 27ο συνέδριο Prodexpo 2026, αναμένεται η υπουργική απόφαση που θα ενεργοποιήσει τον διευρυμένο ρόλο των συμβολαιογράφων.
Στο πλαίσιο αυτό, οι συμβολαιογράφοι θα μπορούν να συγκεντρώνουν ηλεκτρονικά φορολογικές και ασφαλιστικές ενημερότητες, στοιχεία από το Κτηματολόγιο και τα απαραίτητα δικαιολογητικά για τον υπολογισμό φόρων ή τη χορήγηση απαλλαγών. Παράλληλα, θα αναλαμβάνουν τη διεκπεραίωση πληρωμών που συνδέονται με τη μεταβίβαση, όπως ο φόρος μεταβίβασης, οι φόροι κληρονομιάς, δωρεάς και γονικής παροχής, καθώς και τα τέλη καταχώρισης του συμβολαίου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαχείριση των οφειλών προς την Εφορία. Σε περιπτώσεις όπου ο ιδιοκτήτης έχει φορολογικές εκκρεμότητες, προβλέπεται η δυνατότητα παρακράτησης από το τίμημα του ποσού που απαιτείται για την εξόφλησή τους ή για την άρση κατάσχεσης. Επιπλέον, οι συμβολαιογράφοι θα μπορούν να αναλαμβάνουν την είσπραξη και την απόδοση του τιμήματος της αγοραπωλησίας στον πωλητή, διευρύνοντας περαιτέρω τη συμμετοχή τους στη συνολική συναλλαγή.
Ωστόσο, η συγκέντρωση των διαδικασιών δεν συνεπάγεται αυτομάτως μείωση του συνολικού κόστους για ιδιοκτήτες και αγοραστές. Για τις πρόσθετες υπηρεσίες προβλέπεται αμοιβή βάσει του Κώδικα Συμβολαιογράφων, ενώ οι φόροι, τα τέλη και οι υπόλοιπες δαπάνες που συνδέονται με τη μεταβίβαση εξακολουθούν να επιβαρύνουν τους συναλλασσομένους. Το ζητούμενο είναι κατά πόσο η απλούστευση της διαδικασίας θα περιορίσει ουσιαστικά τα συνολικά έξοδα ή αν θα μεταφέρει μέρος του κόστους σε νέες αμοιβές διεκπεραίωσης.
Παρά τις αλλαγές, σημαντικά εμπόδια εξακολουθούν να επηρεάζουν τον χρόνο ολοκλήρωσης των μεταβιβάσεων. Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου εξακολουθεί να απαιτεί τη συμμετοχή μηχανικού, ενώ λάθη στα στοιχεία της κτηματογράφησης και εκκρεμότητες στους τίτλους ιδιοκτησίας μπορούν να προκαλέσουν καθυστερήσεις. Όπως επισημάνθηκε, εξακολουθούν να εντοπίζονται και να διορθώνονται σφάλματα προηγούμενων ετών, τα οποία δυσκολεύουν την ολοκλήρωση των συναλλαγών.
Παράλληλα, επόμενο βήμα αποτελεί η καθιέρωση του πλήρως ψηφιακού συμβολαίου, η εφαρμογή του οποίου, σύμφωνα με την Έλενα Κοντογεώργου, βρίσκεται κοντά. Στο νέο πλαίσιο, οι συμβολαιογράφοι θα αναλαμβάνουν τον έλεγχο των στοιχείων και την επιβεβαίωση ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την ηλεκτρονική υπογραφή των συμβολαίων.
