H διάταξη που θα τιμωρεί με κάθειρξη έως 8 ετών όσους εξαπατούν ευάλωτα άτομα – ηλικιωμένους
Παναγιώτης Στάθης: Αυτή είναι η διάταξη που θα τιμωρεί με κάθειρξη έως 8 ετών όσους εξαπατούν ευάλωτα άτομα – ηλικιωμένους
Από το dikastiko.gr
Σε συνολική ρύθμιση -και όχι μερική μόνο για τους ηλικιωμένους- για το αδίκημα της απάτης και της απάτης με τη χρήση τεχνολογικών μέσων (αρ. 386 και 386Α ΠΚ), που παρουσιάζει τεράστια αύξηση τα τελευταία χρόνια, προχωρεί το υπουργείο Δικαιοσύνης, όπως αποκαλύπτει το dikastiko.gr.
Η νέα διάταξη που θα έρθει σύντομα -πιθανόν μαζί με τον Κώδικα δικηγόρων- προς ψήφιση ουσιαστικά καθιστά κακούργημα, που τιμωρείται με κάθειρξη έως 8 έτη, το αδίκημα της απάτης και της απάτης με τη χρήση τεχνολογικών μέσων, από το πρώτο ευρώ. Δηλαδή πλέον η εξαπάτηση (π.χ. τηλεφωνικές απάτες κ.λπ.) πολιτών θα τιμωρείται ως κακούργημα, ανεξαρτήτως του ποσού που αφαιρέθηκε, με μία προϋπόθεση. Αυτή είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, «αν ο δράστης, έχοντας ενωθεί με άλλον, διαπράττει απάτες κατ’ επάγγελμα με εκμετάλλευση της ευαλωτότητας του θύματος λόγω ηλικίας ή διανοητικής κατάστασης ή με την πρόκληση φόβου, ταραχής ή ανασφάλειας, τιμωρείται με ποινή κάθειρξης έως οκτώ (8) έτη και χρηματική ποινή».
Η διαφορά
Η βασική διαφορά με τις προηγούμενες διατάξεις (386 και 386Α ΠΚ) είναι πως εκεί υπήρχε το όριο των 120.000 ευρώ ως κατώφλι για να χαρακτηριστεί η πράξη ως κακούργημα.
Πλέον μεταξύ της αρχικής διατύπωσης που αφορά την πλημμεληματική μορφή του αδικήματος που επισύρει ποινή έως 5 χρόνια (‘Όποιος με την εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων σαν αληθινών ή την αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων βλάπτει ξένη περιουσία πείθοντας κάποιον σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή με σκοπό από τη βλάβη αυτής της περιουσίας να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος») εμφιλοχωρεί νέα παράγραφος που ουσιαστικά καθιστά το αδίκημα κακούργημα από το πρώτο ευρώ, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

-Ο δράστης μαζί με άλλους να λειτουργούν κατ’ επάγγελμα.
-Αυτό να αφορά συστηματική εκμετάλλευση της ευαλωτότητας του θύματος.
-Η ευαλωτότητα δεν αφορά μόνο το ηλικιακό όριο, αλλά και τη διανοητική κατάσταση, την πρόκληση φόβου, ταραχής ή ανασφάλειας.
Είναι αντιληπτό από την -κατά πληροφορίες- διατύπωση πως σε αυτό το άρθρο χωρούν σχεδόν το σύνολο των απατών σε βάρος ευάλωτων ομάδων, οι δράστες των οποίων πλέον θα τιμωρούνται με ποινή κάθειρξης έως οκτώ (8) έτη και χρηματική ποινή. Θα οδηγούνται δηλαδή στις φυλακές.
Ηλικιωμένοι
Το έναυσμα για την προσπάθεια αυστηροποίησης δόθηκε με αφορμή τα απανωτά κρούσματα εξαπάτησης σε βάρος ευάλωτων πολιτών, πράξεις με ιδιαίτερη ηθική και ποινική απαξία. Ο σχεδιασμός της διάταξης αφορούσε τη σκέψη οι κατηγορούμενοι που διαπράττουν αδικήματα κατά ηλικιωμένων να διώκονται για κακούργημα, γεγονός που πρακτικά σημαίνει ότι η καταδίκη τους θα σημαίνει τη φυλάκισή τους. Πρακτικά όμως η διάταξη σκόνταφτε σε ένα πρακτικό θέμα, το οποίο αφορούσε το ηλικιακό όριο που θα έπρεπε να μπει για να εφαρμοστεί η διάταξη. Η σκέψη επίσης των αρμοδίων του Υπουργείου Δικαιοσύνης ήταν πως μπορεί ένας πολίτης να μην είναι ηλικιωμένος, αλλά να είναι μικρότερης ηλικίας και να ανήκει σε ευάλωτη ομάδα. Γι’ αυτό και αποφασίστηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, να εφαρμοστεί συνολικά η διάταξη για όλους τους ευάλωτους και από το πρώτο ευρώ εξαπάτησης.
Πρόβλημα
Το πρόβλημα ανέδειξαν τόσο ο υπουργός Δικαιοσύνης Γ. Φλωρίδης όσο και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, που χαρακτήρισε τις απάτες αυτές ως «επιδημία», σημειώνοντας πως τα περιστατικά είναι σχεδόν καθημερινά και δεκάδες, είτε μέσω τηλεφώνου είτε ψηφιακά. Όπως είπε μάλιστα, πραγματοποίησε πρόσφατα και σύσκεψη με αρμόδιους φορείς, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι τραπεζών και του ΔΕΔΔΗΕ, καθώς οι απατεώνες αξιοποιούν συχνά αυτά τα μέσα για να αποσπάσουν χρήματα από ηλικιωμένους.