500 χιλιάδες αγέννητοι
Είναι γεγονός ότι όσο περνούν τα χρόνια, η θεματολογία που ενδιαφέρει κάθε άνθρωπο αλλάζει. Διαφορετικά πράγματα ενδιαφέρουν έναν μέσο 20χρονο, διαφορετικά έναν μέσο πενηντάρη. Το πρόβλημα είναι ότι τα ενδιαφέροντα του μέσου πενηντάρη κυριαρχούν στην κοινωνία γιατί οι πενηντάρηδες είναι συντριπτικά περισσότεροι από τους εικοσάρηδες!
Και αυτό γιατί το 1976 γεννήθηκαν 146.566 παιδιά ενώ το 2006, 112.042. Κάτι τέτοια νούμερα έπεσαν στην εμμονική αντίληψη της στήλης και έτσι προέκυψε ο ακόλουθος συλλογισμός:
Του Ηλία Ψυχογιού
Στην αρχή της χιλιετίας, το 2000, γεννήθηκαν 103.274 παιδιά. Το 2026 το πρώτο τρίμηνο, γεννήθηκαν 15.946 παιδιά. Αν κάνουμε μία απλοποιημένη αναλογία, το 2026 θα γεννηθούν περίπου 64.000. Θα είναι οι λιγότερες γεννήσεις από το 1932!
Πόσες όμως γεννήσεις χάθηκαν από την αρχή της χιλιετίας; Λαμβάνοντας ως έτος βάσης το 2000 και τις 103.271 γεννήσεις και αφαιρώντας τις γεννήσεις κάθε επόμενου έτους (σε κάποιες επόμενες χρονιές έως πριν την αρχή της κρίσης, οι γεννήσεις ήταν λίγες περισσότερες), διαπιστώνουμε ότι σωρευτικά από το 2000 έως σήμερα “χάσαμε” 157.000 άτομα που δεν γεννήθηκαν. Ένα Ηράκλειο Κρήτης.
Αν όμως λάβουμε ως έτος βάσης το 2010 (τη χρονιά επίσημης έναρξης της κρίσης) διαπιστώνουμε ότι από εκείνη τη χρονιά (114.766 γεννήσεις) έως και το 2025, δεν γεννήθηκαν 483.910 άτομα. “Χάθηκε” μία πόλη μεγαλύτερη από τον Πειραιά!
Και ενώ κατά τις προηγούμενες δεκαετίες είχαμε χρονιές που οι γεννήσεις αυξάνονταν και άλλες χρονιές που μειώνονταν, από το 2008 έως και φέτος οι γεννήσεις είναι ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ λιγότερες από την προηγούμενη χρονιά. Η κατάσταση είναι απογοητευτική.
Την ακριβώς αντίθετη πορεία έχουν οι θάνατοι ανά έτος. Από 105.170 το 2000 φτάσαμε τους 126.916 το 2024.
Και αν υπολογίσουμε το ισοζύγιο ανάμεσα σε γεννήσεις και θανάτους ανά έτος, θα διαπιστώσουμε ότι π.χ. Το 2010 είχαμε πλεόνασμα 5.682 γεννήσεων ενώ το 2024 είχαμε πλεόνασμα 58.449 θανάτων. Προκειμένου να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος, αρκεί να πούμε ότι η δημοτική κοινότητα Καλαμάτας έχει 58.816 κατοίκους…
Κι αν πολλοί εκφράζουν την άποψη ότι η οικονομική κρίση είναι η αιτία που δεν κάνουμε παιδιά, οι αριθμοί τους διαψεύδουν. Μείωση στις γεννήσεις έχουμε σταθερά από το 1980 και μετά. Είχαμε κρίση το 1990 και δεν το ξέρω; Μήπως αντίθετα το 1990 είχαμε οικονομική ευμάρεια (έστω και με δανεικά);
Τα δεδομένα είναι ξεκάθαρα: Οι έλληνες γεννάμε το ⅓ των παιδιών που γεννούσαμε το 1940! (179.500). Το 1940 δεν είχαμε κρίση;
Μήπως τελικά η υπογεννητικότητα δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων; Μήπως είναι και θέμα νοοτροπίας; Μήπως πρέπει να επανεκπαιδεύσουμε την κοινωνία μας ώστε η μητρότητα και η οικογένεια να μην θεωρούνται ξεπερασμένες έννοιες και παλιομοδίτικες αλλά αντίθετα να είναι λόγος επαίνου αντί ψόγου;
Κατά την μακρά ιστορία της ανθρωπότητας, πολιτισμοί εμφανίστηκαν, ήκμασαν και παρήκμασαν. Εθνότητες εμφανίστηκαν, αναπτύχθηκαν και εξαφανίστηκαν. Εάν δεν θέλουμε και το δικό μας Έθνος να καταχωρηθεί σε μερικές δεκαετίες στα Έθνη που χάθηκαν, πρέπει τώρα να δράσουμε. Είμαστε πλέον μετά από το σημείο θραύσης.
Στο παρελθόν η στήλη είχε κάνει προτάσεις αναφορικά με την φορολογική στήριξη των οικογενειών προκειμένου να κάνουν παιδιά (Υπογεννητικότητα: Καν’το όπως η Γαλλία). Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο το οικονομικό σκέλος της υπογεννητικότητας. Θα λέγαμε ότι αντίθετα ότι το πρόβλημα είναι κύρια κοινωνικό και ιδεολογικό.
Η εικόνα της μάνας, πρέπει να προβάλλεται ως ένδειξη κοινωνικού κύρους, όπως γινόταν στην αρχαία Σπάρτη (εκεί υπήρχε μία προτίμηση στις μάνες που είχαν αγόρια, αλλά γίνεται αντιληπτό το νόημα της πρότασης). Το να είσαι μάνα και πατέρας πρέπει να προωθείται ως το λογικό και το πρέπον. Το να είσαι και μάνα και πατέρας, δηλαδή ο ένας γονιός να λείπει είτε από επιλογή είτε από θάνατο, πρέπει να είναι αιτία παρασήμου και όχι μούτζας όπως συμβαίνει σήμερα.
Η προώθηση της “ευρύτερης οικογένειας” (η μαμά, ο μπαμπάς, τα παιδιά, οι παππούδες, οι θείοι, οι θείες, τα ξαδέλφια), πρέπει να γίνεται παντού. Η προώθηση της κοινότητας, της γειτονιάς, της αλληλεγγύης (ειδικά σε αυτούς που είναι και μάνα και πατέρας…), πρέπει να είναι αυτοσκοπός του κράτους και των υπηρεσιών του.
Στο αναγνωστικό του Δημοτικού όταν ο γράφων πήγαινε σχολείο, υπήρχαν εικόνες της οικογένειας γύρω από το κυριακάτικο τραπέζι και αυτό προβαλλόταν ως το φυσιολογικό και το σωστό.
Σήμερα;
