Ψηφιακά δελτία για τα αγροτικά προϊόντα – Ποιοι τα εκδίδουν, ποιοι εξαιρούνται και τι αλλάζει σε λαϊκές, ελαιοτριβεία και χωράφια
Η ΑΑΔΕ καθορίζει τους νέους κανόνες διακίνησης προϊόντων «από το χωράφι στο ράφι» ενόψει της καθολικής εφαρμογής από 12 Οκτωβρίου 2026.
Η ΑΑΔΕ προχωρά σε πλήρη αναμόρφωση του πλαισίου για τα ψηφιακά δελτία αποστολής των αγροτικών προϊόντων, με στόχο να οργανωθεί η διαδικασία διακίνησης από την παραγωγή έως την πώληση. Με νέες διευκρινίσεις, η Αρχή ξεκαθαρίζει ποιοι παραγωγοί υποχρεούνται να εκδίδουν ψηφιακά δελτία, ποιοι απαλλάσσονται και πώς θα λειτουργήσει η μετάβαση μέχρι την καθολική εφαρμογή του μέτρου στις 12 Οκτωβρίου 2026.
Οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ απαλλάσσονται από την έκδοση ψηφιακού δελτίου, καθώς η υποχρέωση μεταφέρεται στον παραλήπτη των προϊόντων – εμπόρους, συνεταιρισμούς ή ελαιοτριβεία. Αντίθετα, οι επαγγελματίες αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ και όσοι έχουν παράλληλη αγροτική δραστηριότητα μπορούν, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, να αφήνουν την έκδοση στον αντισυμβαλλόμενο, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση». Η δυνατότητα αυτή λειτουργεί ως πρακτική διευκόλυνση, ειδικά όταν η μεταφορά γίνεται με όχημα του παραγωγού.
Για τις μεταφορές μεταξύ χωραφιού και αποθήκης του ίδιου παραγωγού δεν απαιτείται ψηφιακό δελτίο, εφόσον η απόσταση δεν ξεπερνά τα δέκα χιλιόμετρα. Η ρύθμιση αυτή λύνει τα χέρια σε όσους πραγματοποιούν μικρές καθημερινές μετακινήσεις προϊόντων. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της μεταφοράς στο σημείο ζύγισης όταν δεν υπάρχει πλάστιγγα στο χωράφι, καθώς σε αυστηρό έλεγχο μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο έως 5.000 ευρώ.
Στις λαϊκές αγορές, η χρήση χειρόγραφων συγκεντρωτικών δελτίων επιτρέπεται μέχρι τις 11 Οκτωβρίου 2026. Από την επόμενη ημέρα, η διαδικασία γίνεται υποχρεωτικά ψηφιακή για όλους τους επαγγελματίες. Τα αδιάθετα προϊόντα επιστρέφουν στην έδρα του παραγωγού με το ίδιο δελτίο, όπου εκδίδεται δελτίο ποσοτικής παραλαβής. Αν ο παραγωγός συμμετέχει σε περισσότερες λαϊκές χωρίς να επιστρέψει ενδιάμεσα, το αρχικό παραστατικό καλύπτει όλη τη διαδρομή.
Η ΑΑΔΕ προβλέπει επίσης διαδικασίες για περιπτώσεις διακοπής ρεύματος ή σύνδεσης στο διαδίκτυο. Σε τέτοιες συνθήκες, επιτρέπεται η προσωρινή έκδοση χειρόγραφων παραστατικών, με υποχρεωτική μεταγενέστερη διαβίβαση των δεδομένων όταν αποκατασταθεί η σύνδεση. Η πρόβλεψη αυτή αποσκοπεί στο να μην μπλοκάρουν οι συναλλαγές και να συνεχίζεται απρόσκοπτα η λειτουργία των αγορών.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να προσαρμοστεί στις διαφορετικές ανάγκες κάθε κατηγορίας παραγωγών, αναγνωρίζοντας ότι η μετάβαση δεν είναι ίδια για όλους. Με εξαιρέσεις, μεταβατικές ημερομηνίες και ειδικούς κανόνες για επιστροφές και κοντινές μεταφορές, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να διασφαλίσει ομαλή εφαρμογή του μέτρου και να περιορίσει τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν στην καθημερινή λειτουργία της αγροτικής παραγωγής.
