Ανατιμήσεις 22,2% στα τρόφιμα αδειάζουν το καλάθι της νοικοκυράς
Έξι χρόνια συνεχούς ακρίβειας έχουν εκτοξεύσει τις τιμές σε βασικά προϊόντα, πιέζοντας ασφυκτικά τα ελληνικά νοικοκυριά.
Το σούπερ μάρκετ αποτελεί πλέον τον πιο ξεκάθαρο δείκτη της ακρίβειας που βιώνουν καθημερινά τα ελληνικά νοικοκυριά. Οι τιμές του 2020 μοιάζουν μακρινό παρελθόν, καθώς η ενεργειακή κρίση, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι αναταράξεις στις διεθνείς μεταφορές έχουν οδηγήσει σε γενικευμένες αυξήσεις σε όλο το φάσμα της κατανάλωσης. Από τρόφιμα και είδη πρωινού μέχρι απορρυπαντικά και χαρτικά, η επιβάρυνση είναι συνεχής και ορατή σε κάθε επίσκεψη στο ράφι.
Η σύγκριση ενός τυπικού καλαθιού προϊόντων μεταξύ 2020 και 2026 δείχνει ότι οι αυξήσεις δεν περιορίστηκαν σε λίγες κατηγορίες. Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, η λίστα με τα 20 βασικά προϊόντα που αγοράζει μια οικογένεια αυξήθηκε από 47,59 ευρώ σε 58,15 ευρώ. Πρόκειται για άνοδο 22,2% μέσα σε έξι χρόνια, η οποία έχει εξανεμίσει κάθε μισθολογική βελτίωση ή φορολογική ελάφρυνση της περιόδου. Και αυτό χωρίς να υπολογίζεται η «κρυφή» ακρίβεια των μικρότερων συσκευασιών, που συχνά κρύβει μεγαλύτερη επιβάρυνση από την τιμή στο ράφι.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται σε προϊόντα καθημερινής χρήσης. Η μαρμελάδα έχει αυξηθεί κατά 79,5%, η σοκολάτα 100 γραμμαρίων κατά 76,6%, ενώ ο χυμός πορτοκάλι έχει φτάσει να κοστίζει 63,5% περισσότερο. Ακόμη και βασικά είδη όπως οι πατάτες, το γάλα, τα αναψυκτικά και το κοτόπουλο παρουσιάζουν σημαντικές ανατιμήσεις που επιβαρύνουν σταθερά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Ιδιαίτερα πιεστική είναι η εικόνα στα κρεατικά. Το καλάθι πέντε βασικών προϊόντων κρέατος έχει αυξηθεί κατά 26,9% από το 2023 έως το 2026, με τον βόειο κιμά να καταγράφει άνοδο 50,1% και το μπιφτέκι μόσχου 44,5%. Οι τιμές στην αγορά είναι ακόμη υψηλότερες, μετατρέποντας το κρέας σε είδος πολυτελείας για πολλά νοικοκυριά, όπως συνέβαινε δεκαετίες πριν.
Παρά τις λίγες μειώσεις σε προϊόντα όπως τα κρεμμύδια, τα πατατάκια ή το εμφιαλωμένο νερό, η συνολική εικόνα παραμένει δυσμενής. Οι μικρές αυτές αποκλίσεις δεν αρκούν για να αντισταθμίσουν τις μεγάλες αυξήσεις σε προϊόντα που καταναλώνονται συχνά και αποτελούν βασικό μέρος της καθημερινής διατροφής.
Η ακρίβεια στις συσκευασίες αποτελεί μια ακόμη «κρυφή» παγίδα. Σε προϊόντα όπως το απορρυπαντικό πλυντηρίου, η τιμή παραμένει σχεδόν ίδια, αλλά η ποσότητα έχει μειωθεί αισθητά. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο καταναλωτής πληρώνει περισσότερο ανά χρήση, χωρίς αυτό να φαίνεται άμεσα. Αντίστοιχα φαινόμενα παρατηρούνται σε χαρτικά, χυμούς και άλλα προϊόντα όπου οι συσκευασίες αλλάζουν χωρίς ξεκάθαρη ενημέρωση.
Το καλάθι του σούπερ μάρκετ έχει γίνει σημαντικά ακριβότερο και η καθημερινή δαπάνη των νοικοκυριών έχει αυξηθεί σε επίπεδα που πιέζουν ιδιαίτερα τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Η ακρίβεια δεν είναι πλέον συγκυριακή· αποτελεί μια σταθερή πραγματικότητα που διαμορφώνει εκ νέου τον τρόπο ζωής και κατανάλωσης των ελληνικών οικογενειών.
