Η ΔΕΔ ξεκαθαρίζει ότι η επιστροφή των χρημάτων δεν σβήνει τον φόρο – Για να ακυρωθεί η συναλλαγή απαιτείται δικαστική απόφαση, ενώ η φορολογική υποχρέωση γεννιέται από τη στιγμή της μεταφοράς των χρημάτων

Μια τραπεζική μεταφορά που έγινε μεταξύ δύο φίλων και επιστράφηκε την ίδια ημέρα εξελίχθηκε σε φορολογική υπόθεση με σημαντικές συνέπειες. Με την απόφαση ΔΕΔ 1544/2026 κρίθηκε ότι η μεταφορά εξακολουθεί να θεωρείται δωρεά για φορολογικούς σκοπούς, παρά την άμεση επιστροφή των χρημάτων, καθώς η επίκληση ότι η συναλλαγή έγινε από πλάνη δεν αρκεί από μόνη της για να ανατραπούν οι φορολογικές συνέπειες.

Η υπόθεση αφορούσε τραπεζική μεταφορά ύψους 51.801 ευρώ μεταξύ δύο φίλων. Λίγες ώρες αργότερα το ποσό επιστράφηκε στον αρχικό αποστολέα, με τον ισχυρισμό ότι η μεταφορά είχε γίνει εκ παραδρομής και ότι οι εμπλεκόμενοι επιδίωκαν διαφορετική τραπεζική πράξη. Ζήτησαν από τη φορολογική διοίκηση να θεωρηθεί ότι η συναλλαγή ουδέποτε παρήγαγε έννομα αποτελέσματα, ώστε να μην επιβληθεί φόρος δωρεάς.

Η ΔΕΔ, ωστόσο, απέρριψε τον ισχυρισμό. Όπως επισημαίνεται στην απόφαση, σύμφωνα με τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα, η δικαιοπραξία που έγινε λόγω πλάνης δεν θεωρείται αυτομάτως άκυρη. Είναι ακυρώσιμη και απαιτείται δικαστική απόφαση που θα την ακυρώσει. Μέχρι να υπάρξει τέτοια απόφαση, η δικαιοπραξία παράγει κανονικά τα έννομα αποτελέσματά της και, κατά συνέπεια, ισχύουν και οι φορολογικές υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτή.

ded

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η ΔΕΔ διευκρινίζει πως η φορολογική υποχρέωση γεννιέται τη στιγμή που ολοκληρώνεται η μεταφορά των χρημάτων στον λογαριασμό του δωρεοδόχου. Η μεταγενέστερη επιστροφή του ποσού δεν αναιρεί το γεγονός ότι η δωρεά θεωρείται πως πραγματοποιήθηκε κατά τον χρόνο της μεταφοράς.

Με άλλα λόγια, ούτε η αυθημερόν επιστροφή των χρημάτων ούτε μια αίτηση προς τη ΔΟΥ αρκούν για να εξαφανίσουν τον φόρο δωρεάς. Η φορολογική διοίκηση δεσμεύεται από την ισχύ της συναλλαγής, εκτός αν αυτή ακυρωθεί με τελεσίδικη δικαστική απόφαση.
Η απόφαση περιλαμβάνει ακόμη μία σημαντική διευκρίνιση. Ακόμη και αν ο δωρητής και ο δωρεοδόχος συμφωνήσουν να ανακαλέσουν τη δωρεά και να επιστραφούν τα χρήματα, η επιστροφή αυτή δεν φορολογείται ως νέα δωρεά, όμως ο φόρος που επιβλήθηκε για την αρχική μεταβίβαση εξακολουθεί να ισχύει. Με άλλα λόγια, η κοινή συμφωνία των δύο πλευρών δεν διαγράφει τη φορολογική υποχρέωση που γεννήθηκε όταν έγινε η αρχική μεταφορά των χρημάτων.

Παράλληλα, η ΔΕΔ απέρριψε και το αίτημα της φορολογούμενης να ακυρωθεί ο φόρος λόγω πρόδηλης έλλειψης φορολογικής υποχρέωσης, κρίνοντας ότι οι ισχυρισμοί της δεν αποδεικνύονταν με σαφή και πλήρη στοιχεία. Μεταξύ άλλων, επισημάνθηκε ότι δεν προσκομίστηκε το επικαλούμενο πληρεξούσιο και υπήρχαν αμφιβολίες ως προς τα πραγματικά περιστατικά της συναλλαγής.

Η απόφαση της ΔΕΔ αποτελεί ουσιαστικά οδηγό για αντίστοιχες υποθέσεις στο μέλλον. Ξεκαθαρίζει ότι η αυθημερόν επιστροφή χρημάτων δεν αρκεί για να εξαφανίσει τον φόρο δωρεάς, ενώ η επίκληση πλάνης μπορεί να γίνει δεκτή μόνο εφόσον προηγηθεί δικαστική απόφαση που ακυρώνει τη συναλλαγή.

Η φορολογία των δωρεών

Στην υπόθεση της ΔΕΔ η μεταφορά αφορούσε δύο φίλους, δηλαδή πρόσωπα που δεν ανήκουν στην Α΄ κατηγορία συγγένειας. Για τις χρηματικές δωρεές ισχύουν οι ακόλουθοι βασικοί κανόνες:

Α΄ κατηγορία (σύζυγοι, γονείς, παιδιά, εγγόνια): φόρος 10%, με αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου και η μεταφορά γίνεται μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Β΄ κατηγορία (αδέλφια, ανίψια και λοιποί συγγενείς της συγκεκριμένης κατηγορίας): φόρος 20% στις χρηματικές δωρεές.
Γ΄ κατηγορία (φίλοι και κάθε άλλο πρόσωπο που δεν υπάγεται στις δύο προηγούμενες κατηγορίες): φόρος 40% στις χρηματικές δωρεές.

ΠΗΓΗ