Αποταμίευση… υπό εξαφάνιση: Τα ελληνικά νοικοκυριά «καίνε» όλο το εισόδημα πριν τελειώσει ο μήνας
Η ακρίβεια διαλύει κάθε περιθώριο οικονομικής ασφάλειας – Η Ελλάδα στο χαμηλότερο επίπεδο αποταμίευσης της ευρωζώνης.
Η αποταμίευση έχει μετατραπεί σε είδος πολυτελείας για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς η ακρίβεια συνεχίζει να εξαντλεί το διαθέσιμο εισόδημα πριν καν ολοκληρωθεί ο μήνας. Το καλάθι του σούπερ μάρκετ, οι λογαριασμοί ενέργειας, τα ενοίκια και οι βασικές υπηρεσίες απορροφούν σχεδόν το σύνολο των αποδοχών, αφήνοντας ελάχιστο ή μηδενικό περιθώριο για οικονομικό «μαξιλάρι». Η πραγματικότητα αυτή αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ακαθάριστη ιδιωτική αποταμίευση.
Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στις τελευταίες θέσεις της ευρωζώνης. Την περίοδο 2012-2016 η αποταμίευση του ιδιωτικού τομέα έφτανε το 10,4% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος της ευρωζώνης ήταν υπερδιπλάσιος, στο 21,9%. Αντί να βελτιωθεί, η εικόνα επιδεινώθηκε: μεταξύ 2017-2021 η ελληνική αποταμίευση υποχώρησε στο 8%, ενώ στην ευρωζώνη ανέβηκε στο 24,2%. Το 2025 η κατάσταση έγινε ακόμη πιο πιεστική, με την Ελλάδα να πέφτει στο 5,7% έναντι 23% στην ευρωζώνη.
Για το 2026 προβλέπεται μια μικρή ανάκαμψη στο 6,7%, όμως η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει τεράστια. Ουσιαστικά, ο ελληνικός ιδιωτικός τομέας αποταμιεύει περίπου το ένα τρίτο σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης. Ο δείκτης αποκαλύπτει ότι το εισόδημα καταναλώνεται σχεδόν εξ ολοκλήρου για τρέχουσες ανάγκες, χωρίς δυνατότητα δημιουργίας αποθεμάτων για έκτακτες περιστάσεις, επενδύσεις ή αποπληρωμή χρεών.
Η χαμηλή αποταμίευση δεν αφορά μόνο τα νοικοκυριά αλλά και τις επιχειρήσεις, οι οποίες δυσκολεύονται να σχηματίσουν εσωτερικούς πόρους για επενδύσεις ή για να αντέξουν περιόδους μειωμένης ζήτησης. Η εξάρτηση από δανεισμό και επιδοτήσεις αυξάνεται, καθιστώντας την πραγματική οικονομία πιο ευάλωτη σε αναταράξεις.
Παρά τις κυβερνητικές αναφορές σε αυξήσεις μισθών, μείωση ανεργίας και ανάπτυξη, τα στοιχεία δείχνουν ότι η ακρίβεια εξανεμίζει κάθε θετική μεταβολή. Ένα νοικοκυριό μπορεί να έχει υψηλότερο εισόδημα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, αλλά αν πληρώνει ακριβότερο ενοίκιο, τρόφιμα, υπηρεσίες και δόσεις, στο τέλος του μήνα δεν του μένει τίποτα. Η αποταμίευση λειτουργεί ως καθρέφτης της πραγματικής οικονομικής κατάστασης των πολιτών – και σήμερα ο καθρέφτης αυτός δείχνει μια κοινωνία που ζει χωρίς δίχτυ ασφαλείας.
