ΑΕΠ και ανεργία: Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ
Τα στοιχεία της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού για το πρώτο τρίμηνο του 2026 φέρνουν μια σπάνια εικόνα «κανονικότητας» για την ελληνική οικονομία, η οποία επί δεκαετίες λειτουργούσε με τρόπο που ανέτρεπε βασικούς οικονομικούς κανόνες.
Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, η σχέση μεταξύ μεταβολής ΑΕΠ και ανεργίας κινείται σύμφωνα με τον Νόμο του Okun, που περιγράφει την αντίστροφη συσχέτιση των δύο μεγεθών .
Ο Νόμος αυτός, διατυπωμένος από τη δεκαετία του ’60, προβλέπει ότι αύξηση του ΑΕΠ κατά 1% οδηγεί σε μείωση της ανεργίας κατά περίπου 0,4%. Στην Ελλάδα, όμως, για πολλά χρόνια συνέβαινε το αντίθετο: μειώσεις στο ΑΕΠ συνοδεύονταν από πτώση της ανεργίας και ισχυρή ανάπτυξη από οριακές μεταβολές στο ποσοστό των ανέργων. Το φαινόμενο αυτό κορυφώθηκε την περίοδο 2019–2025, όταν ακόμη και με ρυθμούς ανάπτυξης κοντά στο 2% η ανεργία υποχωρούσε εντυπωσιακά, φτάνοντας στο 8,9% το 2025, επίπεδο που δεν δικαιολογούνταν από τα μακροοικονομικά δεδομένα.
Το πρώτο τρίμηνο του 2026 δείχνει μια διαφορετική εικόνα. Με το ΑΕΠ να καταγράφει μικρή μείωση από 2,5% σε 2%, η ανεργία αυξήθηκε στο 10,6% από 10,4% ένα χρόνο πριν, ενώ η άνοδος σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο (8,3%) είναι ακόμη πιο έντονη . Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ένδειξη ότι η αγορά εργασίας αρχίζει να αντανακλά πιο πιστά τις πραγματικές συνθήκες της οικονομίας.
Η προηγούμενη «παραδοξότητα» είχε απασχολήσει έντονα οικονομολόγους, καθώς θύμιζε αντίστοιχα φαινόμενα που είχαν παρατηρηθεί στο δημόσιο χρέος: παρά τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και τα έσοδα από αποκρατικοποιήσεις, το χρέος αυξανόταν αντί να μειώνεται. Αντίστοιχα, η ανεργία μειωνόταν ακόμη και σε περιόδους συρρίκνωσης του ΑΕΠ, δημιουργώντας μια εικόνα που δεν συμβάδιζε με τα διεθνή πρότυπα.
Η «ομαλοποίηση» του 2026 δεν σημαίνει απαραίτητα επιδείνωση της οικονομίας, αλλά μάλλον επιστροφή σε μια πιο ρεαλιστική αποτύπωση της σχέσης ανάπτυξης και απασχόλησης. Το ζητούμενο πλέον είναι αν αυτή η τάση θα συνεχιστεί στα επόμενα τρίμηνα, επιτρέποντας πιο αξιόπιστες προβλέψεις για την πορεία της αγοράς εργασίας.
