Σβήνονται τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις – Ποιοι δικαιούνται επιστροφές από την Εφορία
Νέο καθεστώς στον Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών καταργεί χιλιάδες πρόστιμα και προβλέπει αναδρομικές επιστροφές για δηλώσεις χωρίς ουσιαστική φορολογική επιβάρυνση.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά σε μια σημαντική αναμόρφωση του συστήματος προστίμων για εκπρόθεσμες φορολογικές δηλώσεις, βάζοντας τέλος σε χρεώσεις 100, 250 και 500 ευρώ που επιβάλλονταν ακόμη και όταν δεν υπήρχε πραγματικός φόρος προς πληρωμή. Με τον νέο νόμο 5301, που ισχύει από τις 15 Μαΐου 2026, χιλιάδες φορολογούμενοι και επιχειρήσεις απαλλάσσονται από πρόστιμα που θεωρούνταν δυσανάλογα και άδικα.
Στο νέο πλαίσιο, δεν επιβάλλεται πλέον πρόστιμο σε δηλώσεις εισοδήματος που καταλήγουν σε μηδενικό ή πιστωτικό εκκαθαριστικό, καθώς και σε περιπτώσεις όπου ο φόρος δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ. Το ίδιο ισχύει για εκπρόθεσμες δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δηλώσεις έμμεσων φόρων (εκτός ΦΠΑ και ΦΜΑ) και παρακρατούμενων φόρων έως 100 ευρώ. Ειδική μέριμνα υπάρχει και για ανηλίκους, με πλήρη κατάργηση προστίμων για δηλώσεις που αφορούν έτη κατά τα οποία ο φορολογούμενος δεν είχε ενηλικιωθεί.
Στις δηλώσεις ΦΠΑ, το πρόστιμο δεν εξαφανίζεται πλήρως, αλλά μειώνεται δραστικά. Όταν δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή, το ποσό περιορίζεται στα 100 ευρώ, αντί των 250 ή 500 ευρώ που ίσχυαν μέχρι σήμερα. Παράλληλα, καταργείται το πρόστιμο των 100 ευρώ για τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ, ελαφρύνοντας σημαντικά μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματίες.
Η ρύθμιση επεκτείνεται και στις τροποποιητικές δηλώσεις. Δεν θα επιβάλλεται πρόστιμο όταν από τη διόρθωση προκύπτει επιπλέον φόρος έως 100 ευρώ, ενώ για ΦΠΑ και παρακρατούμενους φόρους η απαλλαγή ισχύει εφόσον η αρχική δήλωση είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα. Η προσέγγιση αυτή στοχεύει να ενθαρρύνει τη διόρθωση λαθών χωρίς τον φόβο υπέρογκων επιβαρύνσεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναδρομική ισχύς των διατάξεων από τις 19 Απριλίου 2024. Όσοι έχουν ήδη πληρώσει πρόστιμα που πλέον καταργούνται θα λάβουν επιστροφές ή θα δουν τα ποσά να συμψηφίζονται με άλλες οφειλές. Η ΑΑΔΕ αναμένεται να εκδώσει αναλυτικές οδηγίες για τη διαδικασία, ενώ σε περιπτώσεις όπου τα πρόστιμα δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί, η βεβαίωση θα σταματά αυτόματα.
Οι αλλαγές αυτές σηματοδοτούν μια πιο δίκαιη και λειτουργική προσέγγιση στη φορολογική συμμόρφωση, μειώνοντας το διοικητικό βάρος για πολίτες και επιχειρήσεις και εστιάζοντας σε πραγματικές φορολογικές παραβάσεις.
