Πόσο κοστίζει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν προκαλέσει ένα νέο, έντονο κύμα ακρίβειας στην Ελλάδα, επιβαρύνοντας σημαντικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις . Ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε τον Απρίλιο στο 5,4%, πολύ πάνω από τις αρχικές εκτιμήσεις, καθώς οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας μεταφέρθηκαν γρήγορα σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Η βενζίνη αυξήθηκε κατά 17,1%, το πετρέλαιο κίνησης κατά 32,4% και το ηλεκτρικό ρεύμα κατά 14%, συμπαρασύροντας το κόστος μεταφορών, διατροφής, εστίασης, ενοικίων και ταξιδιών.

Η Ελλάδα βρέθηκε ανάμεσα στις χώρες της Ευρωζώνης με τον υψηλότερο πληθωρισμό, γεγονός που συνδέεται με τη μεγάλη εξάρτηση της οικονομίας από τα ορυκτά καύσιμα, τα οποία καλύπτουν πάνω από το 75% της ενεργειακής κατανάλωσης της χώρας. Η διεθνής τιμή του Brent εκτοξεύθηκε στα 107,5 δολάρια τον Απρίλιο, από 69,8 δολάρια τον Φεβρουάριο, ενώ και το φυσικό αέριο TTF κατέγραψε αυξήσεις άνω του 27% σε ετήσια βάση.

Η άνοδος των τιμών έχει πλήξει την ψυχολογία των καταναλωτών. Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε στις –54,7 μονάδες, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 42 μηνών, ενώ η αρνητική αποταμίευση των νοικοκυριών το 2025 (–4,4 δισ. ευρώ) ενισχύει τον κίνδυνο επιβράδυνσης της κατανάλωσης και, κατ’ επέκταση, της ανάπτυξης. Ήδη διεθνείς οργανισμοί, όπως το ΔΝΤ, έχουν αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις για το 2026.

Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν παράλληλα σημαντικές πιέσεις. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους και η διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας έχουν οδηγήσει σε επιβράδυνση της παραγωγής, της απασχόλησης και των νέων παραγγελιών, σύμφωνα με την S&P Global. Το κόστος παραγωγής αυξήθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων τεσσάρων ετών, ενώ οι τιμές πώλησης ενισχύθηκαν περισσότερο από κάθε άλλη φορά την τελευταία τριετία και πλέον.

Η Eurobank επισημαίνει ότι οι συνέπειες ενός τέτοιου σοκ εξαρτώνται από έξι παράγοντες: την ένταση και τη διάρκεια της κρίσης, τα δομικά χαρακτηριστικά της οικονομίας, τις αντιδράσεις νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, τις προσδοκίες των οικονομικών φορέων και τη φάση του οικονομικού κύκλου πριν από τη διαταραχή. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση και η ήδη επιβαρυμένη κατανάλωση καθιστούν την οικονομία ιδιαίτερα ευάλωτη.

Το ενεργειακό σοκ έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται σε όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να ενταθούν όσο παραμένει αβέβαιη η κατάσταση στη Μέση Ανατολή.

ΠΗΓΗ