Starbucks: Το νέο ναυάγιο των Μαρινόπουλων…
Από τα φαρμακεία του 1893 στα Starbucks και την τελική συρρίκνωση…
Για περισσότερα από εκατό χρόνια, το όνομα Μαρινόπουλος αποτελούσε συνώνυμο της ελληνικής κατανάλωσης. Από το πρώτο φαρμακείο του 1893 έως τα σούπερ μάρκετ, τα καλλυντικά, τη μόδα και τον καφέ, η οικογένεια δημιούργησε ένα επιχειρηματικό οικοσύστημα που διαμόρφωσε την αγορά και συνδέθηκε με την εποχή της υπερκατανάλωσης. Η συνεργασία με διεθνικούς κολοσσούς –Carrefour, Sephora, Marks & Spencer, Starbucks, GAP– ανέδειξε τους Μαρινόπουλους σε βασική πύλη εισόδου των πολυεθνικών στην Ελλάδα, με κοινοπραξίες 50-50 και δίκτυο που ξεπερνούσε τα 1.000 καταστήματα.
Η κατάρρευση, όμως, ήρθε με ταχύτητα που αιφνιδίασε την αγορά. Η αποχώρηση της Carrefour από την Ελλάδα και η ανάληψη του πλήρους ελέγχου της Μαρινόπουλος Α.Ε. σε περίοδο βαθιάς ύφεσης αποδείχθηκαν καθοριστικές κινήσεις. Το 2016, ο άλλοτε κυρίαρχος παίκτης του λιανεμπορίου βρέθηκε αντιμέτωπος με άνοιγμα 1,8 δισ. ευρώ, οδηγώντας στο μεγαλύτερο επιχειρηματικό «κανόνι» της ελληνικής αγοράς και σε ένα ντόμινο επιπτώσεων για προμηθευτές, εργαζομένους και πιστωτές. Παράλληλα, η Famar –η φαρμακοβιομηχανία από την οποία ξεκίνησε η οικογένεια– πέρασε στα χέρια των πιστωτών, σηματοδοτώντας το τέλος της παρουσίας της στον βιομηχανικό τομέα.
Η πώληση της Μαρινόπουλος Καφέ Α.Ε., που διαχειριζόταν τα Starbucks σε Ελλάδα και Κύπρο, αποτέλεσε ένα ακόμη πλήγμα. Η μεταβίβαση στο Alshaya Group, με συμβολικό τίμημα 1 ευρώ για τις μετοχές, έκλεισε έναν κύκλο σχεδόν 25 ετών με ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα brands της εποχής. Παρά τη λειτουργική ανάκαμψη των τελευταίων ετών, ο υψηλός δανεισμός και τα αρνητικά ίδια κεφάλαια καθιστούσαν μονόδρομο την εξυγίανση, με τον νέο επενδυτή να αναλαμβάνει την κάλυψη υποχρεώσεων και την οικογένεια να δεσμεύεται με ρήτρα μη ανταγωνισμού.
Σήμερα, το τελευταίο επιχειρηματικό αποτύπωμα της οικογένειας στη λιανική είναι η GAP Greece, η οποία λειτουργεί μέσω της Κάκτος Σύμβουλοι Επιχειρήσεων. Η εταιρεία βρίσκεται από το 2022 σε καθεστώς εξυγίανσης, με διαγραφή περίπου 95% των υποχρεώσεων και σημαντική συρρίκνωση του δικτύου της. Καταστήματα σε Κηφισιά, Ψυχικό, Τσιμισκή και Attica City Link έκλεισαν, ενώ η δραστηριότητα περιορίστηκε σε μονοψήφιο αριθμό σημείων, με επιλεκτικές συνεργασίες shop‑in‑shop για μείωση κόστους. Τα οικονομικά στοιχεία του 2024 αποτυπώνουν μια μεταβατική εικόνα, με πωλήσεις 11,48 εκατ. ευρώ και EBITDA 2,09 εκατ. ευρώ, αλλά με την εταιρεία να παραμένει ζημιογόνα.
Η σύμβαση franchise της GAP λήγει το 2028, προσδίδοντας χαρακτήρα προσωρινότητας ακόμη και σε αυτή την τελευταία δραστηριότητα. Η οικογένεια έχει ήδη αποχωρήσει από τα Marks & Spencer Greece, ενώ η σταδιακή απεμπλοκή από προβληματικές κοινοπραξίες συνεχίζεται υπό τον Γιάννη Μαρινόπουλο, ο οποίος έχει αναλάβει την ολοκλήρωση εκκρεμοτήτων και τη διαχείριση των τελευταίων επιχειρηματικών μετώπων.
Η ιστορική διαδρομή των Μαρινόπουλων, που ξεκίνησε από ένα φαρμακείο στη γωνία Πανεπιστημίου και Πατησίων και εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα επιχειρηματικά συστήματα της χώρας, έχει πλέον περιοριστεί σε μια μικρή παρουσία στη λιανική. Η αυτοκρατορία που κάποτε καθόριζε την ελληνική αγορά βρίσκεται στο τελευταίο της κεφάλαιο, με το οικοσύστημα που χτίστηκε επί δεκαετίες να έχει συρρικνωθεί σε ελάχιστες δραστηριότητες….
