Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης: Το μεγάλο restart που αλλάζει τον χάρτη των ακινήτων
Ένα από τα πιο «παγωμένα» εργαλεία της πολεοδομικής νομοθεσίας επιστρέφει δυναμικά. Η μεταφορά συντελεστή δόμησης, ένας θεσμός που για δεκαετίες παρέμενε ανενεργός, ενεργοποιείται ξανά μέσω της νέας Ψηφιακής Τράπεζας Γης. Χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που κρατούν στα χέρια τους τίτλους συντελεστή δόμησης θα μπορούν πλέον να τους αξιοποιήσουν, βγάζοντας από το συρτάρι περιουσιακά στοιχεία που είχαν ουσιαστικά μηδενική αξία.
Η λειτουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης ξεκινά πιλοτικά μέχρι το καλοκαίρι και στη συνέχεια θα επεκταθεί πλήρως. Οι ιδιοκτήτες θα καταχωρίζουν ηλεκτρονικά τα στοιχεία των ακινήτων προσφοράς και υποδοχής, ενώ το σύστημα θα αντιστοιχίζει αυτόματα τις διαθέσιμες επιφάνειες με βάση συγκεκριμένα πολεοδομικά κριτήρια. Σήμερα υπάρχουν τίτλοι που αντιστοιχούν σε πάνω από ένα εκατομμύριο τετραγωνικά μέτρα, εκ των οποίων περίπου τετρακόσιες πενήντα χιλιάδες παραμένουν ανεκμετάλλευτες, με εκτιμώμενη αξία που ξεπερνά τα εκατόν ογδόντα πέντε εκατομμύρια ευρώ.
Καθοριστικό βήμα για την πλήρη ενεργοποίηση του θεσμού είναι ο ορισμός των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή από τους δήμους. Οι πρώτες πενήντα δημοτικές ενότητες βρίσκονται ήδη στο τελικό στάδιο πολεοδομικών μελετών και αναμένεται να τεθούν σε δημόσια διαβούλευση τον Απρίλιο. Στόχος είναι μέχρι τον Οκτώβριο να έχουν εκδοθεί τα απαραίτητα Προεδρικά Διατάγματα που θα επιτρέψουν τη μεταφορά συντελεστή σε συγκεκριμένες περιοχές με αυξημένα πολεοδομικά περιθώρια.
Η διαδικασία καταχώρισης γίνεται αποκλειστικά μέσω του gov.gr, με τη συμμετοχή εξουσιοδοτημένων μηχανικών. Ο μηχανικός εισέρχεται στην πλατφόρμα με τους κωδικούς του ΤΕΕ και υποβάλλει ηλεκτρονικό αίτημα, συμπληρώνοντας όλα τα στοιχεία του τίτλου, του ακινήτου και των συνιδιοκτητών. Το σύστημα υπολογίζει αυτόματα την αξία του συντελεστή δόμησης βάσει τιμής ζώνης, εμπορικότητας και λοιπών πολεοδομικών παραμέτρων. Μετά την καταχώριση, οι ιδιοκτήτες ενημερώνονται για να δώσουν την τελική τους συγκατάθεση.
Ακίνητα προσφοράς θεωρούνται όσα έχουν απαλλοτριωθεί, όσα έχουν περιορισμούς δόμησης ή βρίσκονται σε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους. Αντίστοιχα, ακίνητα υποδοχής είναι όσα βρίσκονται εντός των νέων Ζωνών Υποδοχής ή ανήκουν στο Δημόσιο και εντάσσονται σε ειδικά σχέδια ανάπτυξης. Η δυνατότητα αγοράς συντελεστή δόμησης αφορά ιδιοκτήτες μεγάλων αυθαιρέτων, ακίνητα με αποκλίσεις εμβαδού και επιχειρηματικά σχέδια στρατηγικών επενδύσεων.
Η επανεκκίνηση του θεσμού αναμένεται να δώσει λύση σε χρόνια πολεοδομικά αδιέξοδα, να αποσυμφορήσει περιοχές με αυστηρούς περιορισμούς και να δημιουργήσει μια νέα αγορά αξιοποίησης συντελεστή δόμησης. Παράλληλα, προσφέρει στους ιδιοκτήτες τίτλων μια πραγματική ευκαιρία να ανακτήσουν την αξία περιουσιακών στοιχείων που παρέμεναν ανενεργά για δεκαετίες.
