Το Euribor ξαναπαίρνει την ανηφόρα: Νέο σοκ για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις

Η έκρηξη της σύγκρουσης στο Ιράν λειτουργεί σαν ηλεκτροσόκ στις αγορές χρήματος, με το Euribor να ανεβαίνει απότομα μέσα στον Μάρτιο. Το τρίμηνο Euribor —ο δείκτης που καθορίζει το κόστος των περισσότερων ευρωπαϊκών δανείων— ανέβηκε από 2,026% στις 2 Μαρτίου σε 2,157% στις 13 Μαρτίου. Για τους Έλληνες δανειολήπτες, αυτό σημαίνει άμεση επιβάρυνση σε στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, σε μια περίοδο που τα νοικοκυριά ήδη πιέζονται από ακρίβεια και υψηλό κόστος ζωής.

Η αγορά προεξοφλεί ότι η ΕΚΤ μπορεί να αναγκαστεί να «παγώσει» τις μειώσεις επιτοκίων ή ακόμη και να εξετάσει νέες αυξήσεις, εάν ο πληθωρισμός ξαναπάρει φωτιά λόγω της ενεργειακής αναταραχής. Οι μνήμες του 2022–2023 επανέρχονται: τότε, η ΕΚΤ εκτόξευσε το βασικό επιτόκιο από το 0% στο 4% μέσα σε μόλις 14 μήνες, πιέζοντας εκατομμύρια δανειολήπτες σε όλη την Ευρώπη.

Στην Ελλάδα, η επίδραση είναι άνιση αλλά βαθιά κοινωνική. Τα παλαιά στεγαστικά δάνεια, σχεδόν όλα συνδεδεμένα με κυμαινόμενο Euribor, μεταφέρουν την αύξηση κατευθείαν στις μηνιαίες δόσεις χιλιάδων οικογενειών. Αντίθετα, όσοι πήραν στεγαστικό τα τελευταία χρόνια με σταθερό επιτόκιο είναι πιο προστατευμένοι — μια μικρή μειοψηφία όμως σε σχέση με το σύνολο.

Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις βρίσκονται στο πιο ευάλωτο σημείο: 85%–90% των επιχειρηματικών δανείων στην Ελλάδα έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο. Κάθε αύξηση του Euribor μεταφράζεται σε άμεσο κόστος, σε μια αγορά όπου η ρευστότητα είναι ήδη περιορισμένη και τα περιθώρια κέρδους πιεσμένα. Για πολλές επιχειρήσεις, ακόμη και μια μικρή άνοδος μπορεί να γίνει καθοριστική.

Οι τράπεζες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να επαναλάβουν μια μορφή προστασίας, όπως το «πάγωμα» επιτοκίων που εφαρμόστηκε το 2022–2023 για τα ενήμερα στεγαστικά. Ωστόσο, η αγορά τηρεί στάση αναμονής μέχρι να φανεί αν η κρίση στο Ιράν θα εξελιχθεί σε παρατεταμένη αναταραχή ή σε προσωρινό σοκ.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ξεκάθαρη: κάθε κίνηση του Euribor μεταφέρεται άμεσα στην καθημερινότητα των πολιτών, από τη δόση του σπιτιού μέχρι τη βιωσιμότητα μιας μικρής επιχείρησης. Και η νέα γεωπολιτική κρίση δείχνει ότι η εποχή του «φθηνού χρήματος» έχει οριστικά τελειώσει.

ΠΗΓΗ