Η γραφειοκρατία «φρενάρει» τις μεταβιβάσεις ακινήτων – Μήνες αναμονής για χιλιάδες πολίτες
Έρευνα του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ αποκαλύπτει μεγάλες καθυστερήσεις, τεχνικά εμπόδια και δυσκολίες χρηματοδότησης στην αγορά ακινήτων
Η μεταβίβαση ακινήτων εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πιο χρονοβόρες και απαιτητικές διαδικασίες για τους πολίτες, παρά τις προσπάθειες των τελευταίων ετών για ψηφιοποίηση και απλοποίηση. Σύμφωνα με έρευνα του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ, η ελληνική γραφειοκρατία παραμένει βασικό εμπόδιο, με σημαντικό ποσοστό αγοραστών και πωλητών να χρειάζονται πολλούς μήνες για να ολοκληρώσουν μια αγοραπωλησία. Το 27,4% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι η διαδικασία διήρκεσε πάνω από έξι μήνες, ενώ το 10% ανέφερε καθυστερήσεις που ξεπέρασαν ακόμη και τον έναν χρόνο. Μόλις το 18,9% κατάφερε να ολοκληρώσει τη μεταβίβαση μέσα σε τρεις μήνες, ποσοστό που θεωρείται εξαιρετικά χαμηλό.
Τα στοιχεία της έρευνας, που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, επιβεβαιώνουν ότι περισσότεροι από ένας στους τέσσερις συναλλασσόμενους χρειάστηκαν πάνω από μισό χρόνο για να ολοκληρώσουν τη διαδικασία. Οι καθυστερήσεις αυτές αποτυπώνουν τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι πολίτες, με έναν στους δέκα να βρίσκεται αντιμέτωπος με αναμονή που ξεπερνά τον έναν χρόνο. Σε αυτό το περιβάλλον, όσοι ολοκληρώνουν τη διαδικασία σε περίπου τρεις μήνες θεωρούνται σχεδόν «τυχεροί».
Κεντρικό σημείο των καθυστερήσεων αποτελεί η έκδοση της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, η οποία συνδέεται με την τεχνική και πολεοδομική τακτοποίηση των ακινήτων. Στο στάδιο αυτό συχνά εντοπίζονται ασυμφωνίες στα στοιχεία του ακινήτου, όπως η επιφάνεια, που απαιτούν διορθώσεις και πρόσθετους ελέγχους. Παράλληλα, η αναζήτηση της οικοδομικής άδειας εξακολουθεί να αποτελεί μια ιδιαίτερα δύσκολη και χρονοβόρα διαδικασία, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τον συνολικό χρόνο ολοκλήρωσης της μεταβίβασης.
Πέρα από τα γραφειοκρατικά εμπόδια, σημαντικές δυσκολίες καταγράφονται και στο πεδίο της χρηματοδότησης. Το 10,7% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι η πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό ή χρηματοδοτικά προγράμματα αποτελεί βασικό ανασταλτικό παράγοντα. Η οικονομική αβεβαιότητα λειτουργεί αποτρεπτικά για το 6,7% των πολιτών, ενώ το 4,7% αναφέρει ως εμπόδιο το φορολογικό πλαίσιο και την πολυπλοκότητα των σχετικών διαδικασιών. Παρά τις δυσκολίες, η αγορά ακινήτων δείχνει να διατηρεί ισχυρή δυναμική.
Ενδεικτικό είναι ότι από όσους αγόρασαν ακίνητο την τελευταία πενταετία, ποσοστό 13,2% του συνολικού δείγματος, περισσότεροι από τους μισούς — συγκεκριμένα το 54,1% — πραγματοποίησαν την αγορά χωρίς τραπεζικό δανεισμό. Για όσους χρειάστηκαν χρηματοδότηση, το 24% αναφέρει ως μεγαλύτερο εμπόδιο τις περίπλοκες διαδικασίες έγκρισης των δανείων, ενώ το 13% επισημαίνει τα υψηλά επιτόκια και τις πρόσθετες χρεώσεις. Παρά τα εμπόδια, η ζήτηση παραμένει ισχυρή, με το 41,1% των ερωτηθέντων να δηλώνει ότι είναι πιθανό να προχωρήσει σε αγορά ακινήτου μέσα στην επόμενη πενταετία, στοιχείο που δείχνει ότι το ενδιαφέρον για την κατοικία παραμένει σταθερό και ενεργό.