Πανικός στις αγορές ενέργειας με το ιστορικό ράλι στο πετρέλαιο: Πάνω από τα 115 δολάρια το βαρέλι
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπαίνει στη δέκατη ημέρα του και οι διεθνείς αγορές βρίσκονται σε κατάσταση έντονης αναταραχής, καθώς το de facto κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχει προκαλέσει ένα από τα πιο βίαια ράλι στην αγορά πετρελαίου των τελευταίων δεκαετιών. Το στρατηγικό πέρασμα, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου αργού, έχει μετατραπεί σε επίκεντρο γεωπολιτικού κινδύνου, οδηγώντας τις τιμές σε εκρηκτική άνοδο και πυροδοτώντας κύμα ανησυχίας σε επενδυτές και κυβερνήσεις.
Οι δύο βασικές ποικιλίες αναφοράς, το αμερικανικό WTI και το Brent της Βόρειας Θάλασσας, κατέγραψαν άλματα άνω του 30% και 27% αντίστοιχα, ξεπερνώντας τα 116 δολάρια το βαρέλι. Στις ασιατικές αγορές, η αντίδραση ήταν άμεση: το πετρέλαιο πέρασε ξανά το όριο των 100 δολαρίων για πρώτη φορά από το 2022, ενώ τα μεγάλα χρηματιστήρια της περιοχής βυθίστηκαν. Ο Nikkei στο Τόκιο υποχώρησε πάνω από 6%, ο Topix πάνω από 5%, ενώ ο Kospi στη Σεούλ έχασε σχεδόν 6,5%, αποτυπώνοντας το κλίμα πανικού που επικρατεί.
Η ένταση της αναταραχής θεωρείται πρωτοφανής για τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Από την έναρξη των επιθέσεων ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, η τιμή του WTI έχει αυξηθεί σχεδόν 60%, εξέλιξη που ξεπερνά ακόμη και τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Η αγορά ενέργειας βρίσκεται πλέον σε κατάσταση ακραίας ευαισθησίας, με τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση μπορεί να οδηγήσει σε νέα ιστορικά υψηλά.
Παρά το σοκ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να καθησυχάσει την κοινή γνώμη, υποβαθμίζοντας τη σημασία της ανόδου των τιμών και συνδέοντάς την με την «αναγκαία εξουδετέρωση της ιρανικής πυρηνικής απειλής». Την ίδια στιγμή, η αμερικανική αγορά καυσίμων έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζεται: η τιμή της βενζίνης αυξήθηκε κατά 47 σεντς μέσα σε μία εβδομάδα, με τη μέση τιμή να φτάνει τα 3,45 δολάρια το γαλόνι. Παρά τις αυξήσεις, κυβερνητικά στελέχη επιμένουν ότι πρόκειται για «βραχυπρόθεσμη διαταραχή».
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με τις αγορές να κινούνται υπό το βάρος της αβεβαιότητας και τους επενδυτές να αναζητούν ενδείξεις αποκλιμάκωσης. Το κλείσιμο του Ορμούζ έχει ήδη αποδείξει πόσο ευάλωτο είναι το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα σε γεωπολιτικές κρίσεις, ενώ η επόμενη εβδομάδα αναμένεται να καθορίσει αν η αναταραχή θα εξελιχθεί σε παρατεταμένη κρίση ή σε προσωρινό σοκ.
