«Τειρεσίας ενοικιαστών»: Το νέο πιστοποιητικό φερεγγυότητας φέρνει αναταράξεις στην αγορά κατοικίας

Έντονη συζήτηση προκαλεί το κυβερνητικό σχέδιο για τη δημιουργία του «Πιστοποιητικού Φερεγγυότητας Ενοικιαστών», ενός συστήματος που έχει ήδη χαρακτηριστεί ως «Τειρεσίας ενοικιαστών» και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2026. Το νέο εργαλείο φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα ενιαίο οικονομικό προφίλ για κάθε υποψήφιο μισθωτή, όμως οι κοινωνικές και νομικές του συνέπειες έχουν ανοίξει μέτωπα αντιπαράθεσης.

Πώς θα λειτουργεί το πιστοποιητικό

Το σύστημα θα αντλεί δεδομένα από την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ, τις τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων και παρόχους κοινής ωφέλειας. Τα στοιχεία θα συγκεντρώνονται σε ένα προφίλ φερεγγυότητας, το οποίο οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να ζητούν πριν την υπογραφή μισθωτηρίου. Το έγγραφο διευκρινίζει ότι «το πιστοποιητικό δεν θα παρουσιάζει αναλυτικές οικονομικές καταστάσεις αλλά βασικές ενδείξεις συνέπειας».

Η πρόσβαση θα γίνεται μόνο με συναίνεση του ενοικιαστή, ο οποίος θα επιλέγει αν θα το προσκομίσει.

Τα επιχειρήματα υπέρ

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι το μέτρο θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη στην αγορά μισθώσεων και θα φέρει περισσότερα ακίνητα πίσω στη μακροχρόνια αγορά. Πολλοί ιδιοκτήτες δηλώνουν ότι κρατούν τα διαμερίσματα κλειστά λόγω φόβου κακοπληρωτών, ζημιών και χρονοβόρων διαδικασιών.

Η ΠΟΜΙΔΑ στηρίζει το μέτρο, υποστηρίζοντας ότι θα λειτουργήσει ως δικλείδα ασφαλείας και θα επιβραβεύσει τους συνεπείς ενοικιαστές.

Οι αντιδράσεις και οι ενστάσεις

Οργανώσεις ενοικιαστών αντιδρούν έντονα, κάνοντας λόγο για σοβαρούς κινδύνους παραβίασης προσωπικών δεδομένων και αποκλεισμού ευάλωτων ομάδων από την πρόσβαση στη στέγη. Η Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης κατέθεσε καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων, επισημαίνοντας ότι η συγκέντρωση πληροφοριών από πολλαπλές βάσεις «δημιουργεί σοβαρούς προβληματισμούς σε σχέση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία».

Οι επικριτές προειδοποιούν ότι ένα οικονομικό σκορ μπορεί να οδηγήσει σε κατηγοριοποίηση πολιτών και σε αποκλεισμό όσων έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, σε μια περίοδο όπου μεγάλο μέρος των νοικοκυριών αντιμετωπίζει οικονομική πίεση.

Κίνδυνοι από αλγοριθμική αξιολόγηση

Ειδικοί επισημαίνουν ότι, εάν στο μέλλον το σύστημα βασιστεί σε αλγορίθμους ή τεχνητή νοημοσύνη, θα απαιτηθούν αυστηρές εγγυήσεις διαφάνειας και ελέγχου, ώστε να αποφευχθούν λάθη, αποκλεισμοί ή αδιαφανείς διαδικασίες.

ΠΗΓΗ-ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ