Επικουρικές συντάξεις σε αναμονή: Το νέο σχέδιο για fast track απονομή μετά από χρόνια καθυστερήσεων
Οι καθυστερήσεις στην απονομή επικουρικών συντάξεων παραμένουν ένα από τα πιο επίμονα προβλήματα του e‑ΕΦΚΑ, με περίπου 30.000 αιτήσεις να βρίσκονται σήμερα σε εκκρεμότητα. Το μεγαλύτερο βάρος αφορά ασφαλισμένους με διαδοχική ασφάλιση σε δύο ή περισσότερα πρώην ταμεία, όπου η διαδικασία προσδιορισμού αρμοδιότητας μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια.
Πού εντοπίζεται η καθυστέρηση
Η σημερινή διαδικασία απαιτεί να διαπιστωθεί ποιο ταμείο συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο χρόνο ασφάλισης και άρα έχει την αρμοδιότητα απονομής. Αυτό συνεπάγεται:
- χρονοβόρα εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ υπηρεσιών,
- ανταλλαγή στοιχείων από διαφορετικά αρχεία,
- έλεγχο χειρόγραφων καρτελών και παλαιών μηχανογραφικών συστημάτων.
Σε περιπτώσεις με δύο ή τρία πρώην ταμεία, η αναμονή μπορεί να ξεπεράσει τα δύο χρόνια, ακόμη και για ασφαλισμένους με 25–30 χρόνια συνολικής ασφάλισης.
Τι άλλαξε με τον νόμο 5078/2023
Η δυνατότητα απονομής επικουρικής με 15 έτη ασφάλισης αποτέλεσε μια πρώτη προσπάθεια επιτάχυνσης. Το ταμείο στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση μπορεί να εκδώσει τη σύνταξη εφόσον ο ασφαλισμένος συμπληρώνει το ελάχιστο όριο. Ωστόσο, η ρύθμιση δεν έλυσε το πρόβλημα για όσους έχουν πολυετή διαδοχική ασφάλιση, όπου η αναζήτηση του «αρμόδιου φορέα» εξακολουθεί να μπλοκάρει τη διαδικασία.
Η νέα ρύθμιση που ετοιμάζεται
Το υπουργείο Εργασίας προωθεί διάταξη που αλλάζει ριζικά τον τρόπο απονομής:
- Καταργείται η υποχρεωτική εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ υπηρεσιών.
- Όλος ο χρόνος διαδοχικής επικουρικής ασφάλισης αντιμετωπίζεται ενιαία.
- Αρμόδιο για την απονομή θα είναι αποκλειστικά το τελευταίο ταμείο, ανεξάρτητα από το πού έχει διανυθεί ο περισσότερος χρόνος.
Με αυτόν τον τρόπο, η επικουρική θα εκδίδεται σε διαδικασία fast track, αμέσως μετά την κύρια σύνταξη, χωρίς πρόσθετα στάδια ελέγχου.
Ο ρόλος της ψηφιοποίησης
Η επιτάχυνση συνδέεται άμεσα με την ψηφιοποίηση του αρχειακού υλικού του ΕΦΚΑ. Μέχρι σήμερα:
- έχουν σαρωθεί περίπου 53 εκατομμύρια έγγραφα,
- βρίσκεται σε εξέλιξη η καταχώρισή τους στο ατομικό ασφαλιστικό ιστορικό κάθε ασφαλισμένου.
Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι, δημιουργώντας ενιαία ψηφιακή βάση που θα επιτρέπει ταχύτερη και ασφαλέστερη απονομή τόσο κύριων όσο και επικουρικών συντάξεων.
Η εικόνα του συστήματος σήμερα
Το ισχύον πλαίσιο δημιουργεί καθυστερήσεις επειδή:
- απαιτείται προσδιορισμός αρμοδιότητας πριν από κάθε ενέργεια,
- τα αρχεία των πρώην ταμείων δεν είναι πλήρως ενοποιημένα,
- η διαδοχική ασφάλιση απαιτεί διασταύρωση δεδομένων από διαφορετικές υπηρεσίες.
Η νέα ρύθμιση στοχεύει να εξαλείψει αυτά τα εμπόδια, επιτρέποντας στον ασφαλισμένο να λαμβάνει την επικουρική του χωρίς πολυετή αναμονή.
