Ασφαλιστική Ικανότητα: Τελεσίγραφο για 400.000 μη μισθωτούς για να μη χάσουν την κάλυψη…
Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για περίπου 400.000 μη μισθωτούς που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 100 ευρώ προς τον e-ΕΦΚΑ και κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς ασφαλιστική ικανότητα από την 1η Μαρτίου 2026. Η προθεσμία για εξόφληση ή ρύθμιση των οφειλών λήγει στις 28 Φεβρουαρίου και όσοι δεν τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους θα χάσουν την πρόσβαση σε σημαντικές παροχές υγείας.
Η απώλεια ασφαλιστικής ικανότητας δεν σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος στερείται κάθε πρόσβασης στο σύστημα υγείας. Μέσω του ΑΜΚΑ εξακολουθεί να διατηρείται η δωρεάν πρόσβαση στα δημόσια νοσοκομεία και στις δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Ωστόσο, χάνεται η πλήρης κάλυψη παροχών σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ, όπως ιδιωτική συνταγογράφηση, διαγνωστικές εξετάσεις, φαρμακευτική δαπάνη, νοσήλια σε ιδιωτικές κλινικές και λοιπές θεραπευτικές πράξεις.
Ο γενικός κανόνας από 1η Μαρτίου
Από την 1η Μαρτίου 2026 τίθεται σε πλήρη εφαρμογή ο γενικός κανόνας χορήγησης ασφαλιστικής ικανότητας:
• Για μισθωτούς απαιτούνται τουλάχιστον 50 ημέρες εργασίας το προηγούμενο έτος ή στο τελευταίο 12μηνο.
• Για μη μισθωτούς απαιτούνται τουλάχιστον δύο μήνες ασφάλισης το προηγούμενο έτος, καταβολή των απαιτητών εισφορών έως το τέλος του έτους και – σε περίπτωση οφειλής – υπαγωγή σε ρύθμιση που τηρείται κανονικά.
Το κρίσιμο σημείο για τους ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες είναι ότι για να διατηρήσουν ετήσια ασφαλιστική ικανότητα, οι συνολικές οφειλές τους προς e-ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ για την περίοδο 2017–2025 δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 100 ευρώ. Πρόκειται για ιδιαίτερα χαμηλό όριο, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και μικρές εκκρεμότητες μπορούν να οδηγήσουν σε απώλεια της ετήσιας κάλυψης.
Πλήρης εξόφληση ή ρύθμιση έως 24 δόσεις
Οι οφειλέτες έχουν δύο βασικές επιλογές:
1. Πλήρης εξόφληση των εισφορών (ιδίως για το 2024), που οδηγεί σε χορήγηση ετήσιας ασφαλιστικής ικανότητας.
2. Υπαγωγή σε ρύθμιση έως 24 δόσεις, που παρέχει μηνιαία ασφαλιστική ικανότητα, υπό την προϋπόθεση ότι η ρύθμιση τηρείται ανελλιπώς.
Η συνέπεια στην πληρωμή των δόσεων είναι καθοριστική. Η απώλεια της ρύθμισης συνεπάγεται αυτομάτως και απώλεια της ασφαλιστικής ικανότητας.
Η «παγίδα» της αυτόματης ενεργοποίησης
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ένα σημείο που έχει προκαλέσει σύγχυση: η πληρωμή των οφειλών – ακόμη και αν γίνει ηλεκτρονικά μέσω IRIS, της πλατφόρμας DASHBOARD–my e-ΕΦΚΑ, της εφαρμογής myEFKAmobile ή μέσω ΔΙΑΣ – δεν συνεπάγεται αυτόματη ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας.
Μετά την εξόφληση ή τη ρύθμιση, ο ασφαλισμένος οφείλει:
• είτε να επισκεφθεί Τοπική Διεύθυνση του e-ΕΦΚΑ,
• είτε να υποβάλει ηλεκτρονικό αίτημα μέσω της υπηρεσίας «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς» στον ιστότοπο του Φορέα.
Μόνο μετά την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας ενεργοποιείται εκ νέου η κάλυψη. Χωρίς αίτηση, η ασφαλιστική ικανότητα δεν αποκαθίσταται, ακόμη κι αν το ποσό έχει καταβληθεί.
