Συμφωνίες για LNG στην Ουάσιγκτον, αλλά ο Κάθετος Διάδρομος παραμένει μπλοκαρισμένος
Ένα ακόμη βήμα προς την ενίσχυση του Κάθετου Διαδρόμου φαίνεται πως έγινε στην πρώτη ημέρα των συναντήσεων στην Ουάσιγκτον για τη διατλαντική ενεργειακή συνεργασία. Ωστόσο, σύμφωνα με συμμετέχοντες, δεν πρόκειται για την καθοριστική εξέλιξη που θα μετατρέψει τον άξονα Νότου–Βορρά σε «λεωφόρο ταχείας κυκλοφορίας» αμερικανικού LNG από το Αιγαίο προς την Ουκρανία. Το αντικείμενο της συνόδου ήταν ευρύτερο, με τη συμμετοχή 22 χωρών και με έμφαση στην αύξηση των ροών αμερικανικού LNG και την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο σε ολόκληρη την περιοχή από την Αλβανία έως την Πολωνία.
Στο πλαίσιο αυτό υπεγράφησαν έξι μνημόνια κατανόησης (MoU), τέσσερα εκ των οποίων από την «Atlantic SEE LNG Trade» (Aktor – ΔΕΠΑ) με εταιρείες και φορείς από Ουκρανία, Βουλγαρία, Βοσνία–Ερζεγοβίνη και Αλβανία. Παράλληλα, η Metlen υπέγραψε πενταετή συμφωνία με τη Shell για προμήθεια 0,5–1 δισ. κυβικών μέτρων LNG ετησίως από το 2027, ενώ η πολυεθνική MET προχώρησε επίσης σε MoU με τη Shell. Σημαντική αλλαγή αποτελεί το γεγονός ότι ο προμηθευτής στα νέα MoU δεν είναι πλέον η Venture Global, όπως είχε ανακοινωθεί στο Ζάππειο κατά την 6η σύνοδο P‑TEC.
Παρά τις συμφωνίες, τα εμπόδια στον Κάθετο Διάδρομο παραμένουν πολλά. Το ρυθμιστικό πλαίσιο θεωρείται περίπλοκο, οι ταρίφες διαμετακόμισης υψηλές και η «γκρίζα ζώνη» των Δυτικών Βαλκανίων συνεχίζει να επιτρέπει την κυκλοφορία «καμουφλαρισμένου» ρωσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά. Στη σχετική ειδική σύσκεψη για τον Vertical Corridor, με τη συμμετοχή υπουργών από τις πέντε χώρες διέλευσης, στελεχών της Κομισιόν και Αμερικανών αξιωματούχων, η ελληνική πλευρά έθεσε το ζήτημα επιβολής κυρώσεων σε πωλητές και αγοραστές τέτοιων φορτίων. Η DG ENER εμφανίστηκε θετική, χωρίς όμως να υπάρξει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για άμεσες παρεμβάσεις.
Η συζήτηση θα συνεχιστεί σε επίπεδο ομάδων εργασίας, με στόχο την εξειδίκευση των θεμάτων και την προετοιμασία προσυμφωνημένων κειμένων για τους υπουργούς. Μέχρι τότε, ο Κάθετος Διάδρομος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές αγκυλώσεις που καθυστερούν την πλήρη αξιοποίησή του.
