Ασφυξία στο λιανεμπόριο: Συρρίκνωση τζίρου και αύξηση λουκέτων το 2025
Με ιδιαίτερα ανησυχητικούς τόνους περιγράφει την κατάσταση του λιανεμπορίου ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σπύρος Καφούνης, με αφορμή την ετήσια ανάλυση του Ινστιτούτου Εμπορίου και Υπηρεσιών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο κλάδος –ο μεγαλύτερος εργοδότης της ελληνικής οικονομίας– βρίσκεται σε παρατεταμένη πίεση, με τον τζίρο να καταγράφει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά συρρίκνωση σε πραγματικούς όρους.
Το 2025, ο κύκλος εργασιών στο λιανεμπόριο μειώθηκε κατά 0,4% σε πραγματικές τιμές, ενώ ακόμη και σε ονομαστικές τιμές η αύξηση ήταν η χαμηλότερη από το 2020. Ο κ. Καφούνης επισημαίνει ότι η μειωμένη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και η κατεύθυνση της τουριστικής κατανάλωσης κυρίως προς τα τρόφιμα αφήνουν το υπόλοιπο εμπόριο χωρίς ανάσα. Η εικόνα επιδεινώνεται από την αύξηση των κλειστών καταστημάτων και την επανεμφάνιση ακάλυπτων επιταγών.
Οι διαφορές μεταξύ μεγάλων επιχειρήσεων και ΜμΕ είναι πλέον έντονες. Οι μεγάλες αλυσίδες κατέγραψαν άνοδο 5,6% στις πραγματικές πωλήσεις τους, ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις είδαν τον τζίρο τους να μειώνεται κατά 2,4%. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις η πτώση έφτασε το 2,9%, ενώ οι μικρές πιέστηκαν ακόμη περισσότερο, με μείωση 3,9%. Μοναδική θετική εξαίρεση αποτελούν οι μεσαίες επιχειρήσεις, που εμφάνισαν αύξηση 2,1%.
Σε απόλυτα μεγέθη, ο τζίρος του λιανεμπορίου (εκτός τροφίμων, οχημάτων και καυσίμων) αυξήθηκε κατά 545,2 εκατ. ευρώ, φτάνοντας τα 27,33 δισ. ευρώ. Ωστόσο, αυτή η αύξηση είναι η χαμηλότερη της τελευταίας πενταετίας. Παράλληλα, μόνο ένα μικρό μέρος των αυξημένων τουριστικών εισπράξεων –που άγγιξαν τα 23,63 δισ. ευρώ– κατευθύνθηκε στο εμπόριο, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της Ελλάδας ως προορισμού αγορών.
Η στροφή των καταναλωτών σε φθηνότερα προϊόντα αποτυπώνεται και στην εντυπωσιακή άνοδο 31,7% στο λιανεμπόριο μεταχειρισμένων ειδών. Αντίθετα, σημαντικές απώλειες καταγράφονται σε κατηγορίες όπως τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός (-10,2%), χαλιά και δάπεδα (-8,7%) και έντυπα (-7,5%). Ακόμη και η «καρδιά» του παραδοσιακού εμπορίου, δηλαδή η ένδυση και η υπόδηση, σημείωσε αρνητικές επιδόσεις σε πραγματικές τιμές.
Η επανεμφάνιση ακάλυπτων επιταγών, ιδιαίτερα σε κλάδους με χαμηλά περιθώρια κέρδους, επιβεβαιώνει τη στενότητα ρευστότητας. Η ΕΣΕΕ ζητά άμεση επαναφορά των 120 δόσεων και ελάφρυνση των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, προειδοποιώντας ότι η αδυναμία ανάκαμψης του εμπορίου μπορεί να επιβραδύνει συνολικά την οικονομική μεγέθυνση.
