Ευρώπη: Ζητείται απεξάρτηση από… Visa και Mastercard
Η Ευρώπη φοβάται το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν τα αμερικανικά συστήματα πληρωμών ως όπλο από τον Τραμπ σε περίπτωση που οι διατλαντικές σχέσεις επιδεινωθούν περαιτέρω.
Eναλλακτική λύση απέναντι στην κυριαρχία της Visa και της Mastercard αναζητούν οι επικεφαλής των βρετανικών τραπεζών καθώς εντείνονται οι φόβοι για απενεργοποίηση των συστημάτων πληρωμών που ελέγχονται από τις ΗΠΑ σε περίπτωση που «στραβώσει» ο πλανητάρχης.
Η επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, οι εκβιαστικές εμπορικές πολιτικές που ακολούθησε στον πρώτο χρόνο της διακυβέρνησής του και πάνω απ’ όλα οι πρόσφατες απειλές του εναντίον της Βρετανίας και των άλλων Ευρωπαίων συμμάχων του στο ΝΑΤΟ για τη Γριλανδία, έχουν πυροδοτήσει έντονες ανησυχίες για την υπερβολική εξάρτηση από τις δύο αμερικανικές εταιρείες πληρωμών.
Τραπεζίτες του City συναντώνται σήμερα υπό την προεδρία του διευθύνοντος συμβούλου της Barclays στο Ηνωμένο Βασίλειο, Βιμ Μάρου, αναζητώντας τη δημιουργία μιας νέας εταιρείας πληρωμών η οποία θα είναι σε θέση να διατηρήσει τη λειτουργία της βρετανικής οικονομίας σε περίπτωση που προκύψουν προβλήματα. Οι τράπεζες και οι εταιρείες πληρωμών που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία συνεδριάζουν για την από κοινού δημιουργία της νομικής δομής, των σχεδίων ηγεσίας και των μελλοντικών μοντέλων χρηματοδότησης της νέας εναλλακτικής λύσης πληρωμών, η οποία θα είναι γνωστή ως DeliveryCo και θα τεθεί πιιθανότατα σε ισχύ έως το 2030.
Η εν λόγω πρωτοβουλία συζητείται με τη στήριξη της βρετανικής κυβέρνησης εδώ και χρόνια. Εκτός της Barclays σε αυτήν συμμετέχει μεγάλος αριθμός τραπεζών και εταιρειών πληρωμών, μεταξύ των οποίων και οι Santander UK, NatWest, Nationwide, Lloyds Banking Group, ο φορέας δικτύου ATM Link, αλλά και οι Visa, Mastercard που καλωσόρισαν τον μεγαλύτερο ανταγωνισμό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι περίπου το 95% των συναλλαγών με κάρτες στο Ηνωμένο Βασίλειο πραγματοποιείται σήμερα μέσω των συστημάτων πληρωμών των δύο αμερικανικών εταιρειών. Αν η Mastercard και η Visa απενεργοποιούνταν η αναστάτωση θα μπορούσε να είναι τεράστια. Στη Ρωσία για παράδειγμα, όπου οι επιχειρήσεις βασίζονται στη Visa και τη Mastercard για το 60% των πληρωμών τους, οι κυρώσεις των ΗΠΑ ανάγκασαν τις εταιρείες να απενεργοποιήσουν τις υπηρεσίες τους εγκλωβίζοντας εκατομμύρια καταναλωτές, μπλοκάροντας την πρόσβασή τους σε χρήματα και καθιστώντας τους ανίκανους για αγορές.
Ανάλογες ανησυχίες εκφράζονται για τις δύο κάρτες όμως και στην Ε.Ε. Η πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Aurore Lalucq, εξέδωσε τον προηγούμενο μήνα ισχυρή προειδοποίηση για την εξάρτηση από αυτές. «Ο Τραμπ μπορεί να διακόψει τα πάντα», προειδοποίησε ζητώντας από την επιτροπή να οργανώσει ένα ευρωπαϊκό… Airbus για συστήματα πληρωμών. Η προσέγγιση των Ευρωπαίων είναι πιο επιθετική από αυτήν των Βρετανών, οι οποίοι επιλέγουν να μην επισημαίνουν ανοιχτά τις απειλές του Τραμπ ως πηγή της νευρικότητάς τους. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ανοιχτά ότι η κυριαρχία των δύο αμερικανικών εταιρειών στην αγορά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως όπλο σε περίπτωση επιδείνωσης των διατλαντικών σχέσεων.
Το 2022 οι Visa και Mastercard αντιπροσώπευαν σχεδόν τα δύο τρίτα των συναλλαγών με κάρτες στην ευρωζώνη. Δεκατρείς χώρες-μέλη δεν διαθέτουν εθνική εναλλακτική λύση απέναντι σε αυτές ενώ σε όσες υπάρχουν εγχώρια συστήματα, η χρήση τους μειώνεται. Το EPI, στα μέλη του οποίου περιλαμβάνονται η BNP Paribas και η Deutsche Bank, λάνσαρε το 2024 μια ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση για το Apple Pay, την υπηρεσία ψηφιακών πληρωμών της Apple, με την ονομασία Wero. Το εν λόγω σύστημα ψηφιακών πληρωμών ισχυρίζεται ότι έχει πλέον 48,5 εκατομμύρια χρήστες στο Βέλγιο, τη Γαλλία και τη Γερμανία. Στα σχέδιά του είναι η επέκταση στις ηλεκτρονικές πληρωμές και τις πληρωμές εντός των καταστημάτων έως το 2027.
Η ΕΚΤ από την πλευρά της κρατά μικρό καλάθι και ποντάρει στο ψηφιακό ευρώ καθώς οι πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα στο παρελθόν, συμπεριλαμβανομένου ενός προηγούμενου σχεδίου της EPI για την έναρξη ενός ανταγωνιστικού συστήματος καρτών, κόλλησαν λόγω της αδυναμίας των εμπλεκόμενων φορέων να συμφωνήσουν σε κοινά πρότυπα.
Οι κάρτες Visa και Mastercard είναι αποδεκτές σήμερα σε περισσότερα από 150 εκατομμύρια σημεία πώλησης σε περισσότερες από 200 χώρες του κόσμου. Η Visa έχει ελαφρώς υψηλότερο συνολικό όγκο συναλλαγών από τη Mastercard, περίπου 15 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Η ιστορία της Visa ξεκινά το 1958, όταν η Bank of America κυκλοφόρησε την πρώτη πιστωτική κάρτα, την BankAmericard, στην Καλιφόρνια. Μετονομάστηκε σε Visa το 1976. Η Mastercard ιδρύθηκε το 1966 ως Interbank Card Association (ICA) από μια ομάδα τραπεζών, ως απάντηση στην BankAmericard. Μετονομάστηκε σε Master Charge: The Interbank Card το 1969 και τελικά σε Mastercard το 1979.
