Επισήμως προς μια Ευρώπη δύο -τουλάχιστον- ταχυτήτων
Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Πολωνία και Ισπανία επιχειρούν να σύρουν την ΕΕ σε ταχύτερες μεταρρυθμίσεις, ξεκινώντας από την Ένωση Κεφαλαιαγορών
Οι έξι μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης —Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Πολωνία και Ισπανία— κινούνται πλέον επίσημα προς μια Ευρώπη «δύο ταχυτήτων», αναλαμβάνοντας κοινή δράση για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, της κυριαρχίας και της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Μετά τη σύνοδο κορυφής όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες αποδέχθηκαν καταρχάς την ιδέα μιας διαφοροποιημένης πορείας, οι υπουργοί Οικονομικών των έξι χωρών συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες, στο περιθώριο του Eurogroup, με στόχο να μετατρέψουν το όραμα σε πράξη.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αλυσίδων εφοδιασμού για κρίσιμες πρώτες ύλες. Η πρωτοβουλία, που αποδίδεται στον Γερμανό υπουργό Λαρς Κλινμπέιλ, χαρακτηρίστηκε από το Βερολίνο ως «πανηγυρική στιγμή», με στόχο τη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής δυναμικής. Η επόμενη συνάντηση έχει ήδη προγραμματιστεί για τις 9–10 Μαρτίου, όπου οι υπουργοί θα εξετάσουν τρόπους ενίσχυσης του διεθνούς ρόλου του ευρώ και της αποτελεσματικότητας των αμυντικών επενδύσεων.
Παρά τις ανησυχίες για πιθανή «ελίτ» εντός της ΕΕ, ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, διαβεβαίωσε ότι το σχήμα είναι άτυπο και προσωρινό, υπογραμμίζοντας ότι η διαφάνεια αποτελεί βασική προϋπόθεση για κάθε πρωτοβουλία που στοχεύει στη σύγκλιση. Οι ίδιοι οι «Big 6» απορρίπτουν τον χαρακτηρισμό μιας κλειστής ομάδας ισχυρών, παρομοιάζοντας την πρωτοβουλία τους με «ρυμουλκό» που θα τραβήξει την υπόλοιπη Ευρώπη προς τα εμπρός.
Η συζήτηση για την Ένωση Κεφαλαιαγορών (CMU) δεν είναι νέα. Από το 2024, όταν ο Μπρουνό Λε Μερ μίλησε για «συνασπισμούς προθύμων», η ανάγκη για ενοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών παραμένει κεντρικός στόχος. Μια ολοκληρωμένη CMU θα επέτρεπε στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αντλούν περισσότερα κεφάλαια, να επενδύουν σε έρευνα και να ανταγωνίζονται πιο αποτελεσματικά τις ΗΠΑ και την Κίνα. Ωστόσο, οι προηγούμενες προσπάθειες έχουν σκοντάψει σε πολιτικές αντιστάσεις και έλλειψη ομοφωνίας.
Παρά το γεγονός ότι οι έξι χώρες δεν πληρούν το όριο των εννέα μελών που απαιτείται για ενισχυμένη συνεργασία, διπλωμάτες εκτιμούν ότι περισσότερα κράτη —όπως η Σουηδία, η Δανία και η Αυστρία— θα μπορούσαν να ενταχθούν στην πορεία. Την ίδια στιγμή, ορισμένα κράτη‑μέλη εκφράζουν δυσαρέσκεια για τη μη συμμετοχή τους στις συναντήσεις, φοβούμενα ότι οι μεγάλες οικονομίες θα προετοιμάσουν αποφάσεις που αργότερα θα τεθούν προς έγκριση στους «27».
Στο περιθώριο των συζητήσεων, οι υπουργοί Οικονομικών συναντήθηκαν και με τον Καναδό υπουργό Φρανσουά‑Φιλίπ Σαμπάιν για να εξετάσουν τις παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες. Όπως τόνισε ο επίτροπος Βάλντις Ντομπρόφσκις, οι ανισορροπίες έχουν φτάσει στο 4% του παγκόσμιου ΑΕΠ —το υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές της δεκαετίας του 2010— με τις πολιτικές ΗΠΑ και Κίνας να αποτελούν βασικούς παράγοντες. Η ΕΕ, πρόσθεσε, «έχει επίσης δουλειά να κάνει».
Το Eurogroup ολοκλήρωσε τη συνεδρίαση με την επανεκλογή του Τουόμας Σααρενέιμο ως προέδρου της ομάδας εργασίας EWG, σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη φαίνεται να εισέρχεται επίσημα σε μια νέα εποχή διαφοροποιημένης ολοκλήρωσης.
