Αλλαγές στα ακαθάριστα οικόπεδα: Τι φέρνει το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» και πώς αντιδρά η ΠΟΜΙΔΑ
Παράταση προθεσμιών, νέο πλαίσιο προστίμων και εκκρεμότητες που ζητούν λύση ενόψει της αντιπυρικής περιόδου
Σημαντικές παρεμβάσεις στον τρόπο με τον οποίο καθαρίζονται, δηλώνονται και ελέγχονται τα ακαθάριστα οικόπεδα εισάγει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη». Η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδιαμορφώσει το Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, θέτοντας πιο σαφείς κανόνες και διευρύνοντας τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών ενόψει της αντιπυρικής περιόδου.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την παράταση της προθεσμίας καθαρισμού και δήλωσης των οικοπέδων έως τις 15 Ιουνίου. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, οι ιδιοκτήτες ή υπόχρεοι καλούνται να προχωρούν σε καθαρισμό από την 1η Απριλίου μέχρι και τα μέσα Ιουνίου, ενώ οφείλουν να διατηρούν τους χώρους καθαρούς καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου. Η δήλωση καθαρισμού υποβάλλεται επίσης έως τις 15 Ιουνίου, ενοποιώντας έτσι δύο διαδικασίες που μέχρι σήμερα είχαν διαφορετικές προθεσμίες.
Η ΠΟΜΙΔΑ, η οποία είχε καταθέσει σειρά προτάσεων κατά τη δημόσια διαβούλευση, χαιρετίζει το γεγονός ότι αρκετές από αυτές ενσωματώθηκαν στο τελικό κείμενο. Όπως σημειώνει, το νέο πλαίσιο διαμορφώνει ένα πιο ορθολογικό σύστημα για τον ετήσιο καθαρισμό ακάλυπτων χώρων, διορθώνοντας στρεβλώσεις και υπερβολές που είχαν επισημανθεί από τους ιδιοκτήτες.
Μεταξύ των σημαντικών βελτιώσεων που αναγνωρίζει η Ομοσπονδία είναι η επιμήκυνση της προθεσμίας καθαρισμού και η ταύτισή της με την προθεσμία δήλωσης, κάτι που θεωρείται κρίσιμο για την αποφυγή άσκοπων προστίμων. Παράλληλα, θετική χαρακτηρίζεται η θέσπιση ανώτατου ορίου προστίμου στα 2.000 ευρώ για τη μη εκπλήρωση της υποχρέωσης καθαρισμού, περιορίζοντας έτσι τον κίνδυνο υπέρογκων επιβαρύνσεων. Η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι το προηγούμενο πλαίσιο δημιουργούσε συχνά δυσανάλογες κυρώσεις, ειδικά για μικρά οικόπεδα ή περιπτώσεις ιδιοκτητών που αδυνατούσαν να ανταποκριθούν εγκαίρως.
Το νομοσχέδιο προχωρά επίσης σε εξορθολογισμό των ποινικών συνεπειών για ψευδείς δηλώσεις καθαρισμού, ενώ προβλέπει τη δυνατότητα υποβολής της δήλωσης και στην Πυροσβεστική Υπηρεσία για όσους δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν ηλεκτρονικά μέσα. Η ρύθμιση αυτή θεωρείται σημαντική, καθώς διευκολύνει ηλικιωμένους ή ιδιοκτήτες που δεν έχουν πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες.
Παρά τις βελτιώσεις, η ΠΟΜΙΔΑ υπογραμμίζει ότι παραμένουν ανοιχτά δύο κρίσιμα ζητήματα. Το πρώτο αφορά την αποκομιδή των υπολειμμάτων καθαρισμού. Αν και το θέμα μπορεί να ρυθμιστεί με κοινή υπουργική απόφαση, δεν περιλαμβάνεται ρητά στις αρμοδιότητες των δήμων, γεγονός που δημιουργεί ασάφεια ως προς το ποιος τελικά θα αναλάβει το κόστος και τη διαδικασία. Το δεύτερο ζήτημα αφορά την ανάγκη απλοποίησης του ορισμού του «καθαρισμού», όπως αυτός περιγράφεται στην Πυροσβεστική Διάταξη 20/2024. Η Ομοσπονδία θεωρεί ότι η τρέχουσα διατύπωση είναι υπερβολικά περίπλοκη και αφήνει περιθώρια για αυθαίρετες ερμηνείες από τις ελεγκτικές αρχές.
Καθώς η αντιπυρική περίοδος πλησιάζει, η ΠΟΜΙΔΑ απευθύνει εκ νέου κάλεσμα σε όλους τους ιδιοκτήτες και χρήστες οικοπέδων να συμμορφωθούν εγκαίρως με τις υποχρεώσεις τους. Όπως τονίζει, ο καθαρισμός των ακάλυπτων χώρων δεν αποτελεί απλώς μια τυπική διαδικασία, αλλά μια ουσιαστική πράξη προστασίας της ζωής, της περιουσίας και του κοινωνικού συνόλου από τον κίνδυνο πυρκαγιών.
