Η ακρίβεια «στεγνώνει» τα νοικοκυριά: Δύο έρευνες δείχνουν εξάντληση εισοδημάτων και αποταμιεύσεων
Δύο πρόσφατες έρευνες, από το ΙΟΒΕ και τη ΓΣΕΒΕΕ, συγκλίνουν στο ίδιο ανησυχητικό συμπέρασμα: η ακρίβεια δεν πιέζει απλώς τα ελληνικά νοικοκυριά, αλλά τα εξαντλεί, διαβρώνοντας πλήρως τις οικονομικές τους αντοχές και εξαφανίζοντας κάθε δυνατότητα αποταμίευσης.
Η έρευνα καταναλωτών του ΙΟΒΕ καταγράφει έντονη επιδείνωση στις προσδοκίες για τις τιμές. Το 65% των νοικοκυριών εκτιμά ότι η ακρίβεια θα συνεχιστεί με τον ίδιο ή και ταχύτερο ρυθμό μέσα στον επόμενο χρόνο, ενώ ελάχιστοι αναμένουν ουσιαστική αποκλιμάκωση. Παρά τη σταδιακή υποχώρηση του πληθωρισμού ως δείκτη, οι τιμές στην καθημερινότητα έχουν παγιωθεί σε υψηλά επίπεδα, δημιουργώντας μια αίσθηση μόνιμης οικονομικής πίεσης.
Την ίδια στιγμή, η ετήσια έρευνα της ΓΣΕΒΕΕ αποτυπώνει τις πρακτικές συνέπειες αυτής της πίεσης: το 83,5% των νοικοκυριών δηλώνει ότι δεν μπορεί να αποταμιεύσει, όχι από επιλογή, αλλά επειδή δεν περισσεύει τίποτα. Για έξι στα δέκα νοικοκυριά, το μηνιαίο εισόδημα επαρκεί μόλις για 18 ημέρες, μετατρέποντας την ακρίβεια σε μόνιμη απειλή για τη βιωσιμότητα του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Η οικονομική εξάντληση αποτυπώνεται και στην αδυναμία κάλυψης έκτακτων αναγκών: περισσότεροι από τους μισούς πολίτες δηλώνουν ότι δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε ένα αναγκαίο έξοδο 500 ευρώ, ενώ σημαντικά ποσοστά καθυστερούν ή αδυνατούν να πληρώσουν βασικές υποχρεώσεις όπως ρεύμα, θέρμανση ή ιατρικά έξοδα. Η ακρίβεια δεν περιορίζει απλώς την κατανάλωση· υπονομεύει την οικονομική ασφάλεια.
Παράλληλα, το ΙΟΒΕ καταγράφει αυξημένη αβεβαιότητα για το μέλλον, με σχεδόν τα δύο τρίτα των νοικοκυριών να δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να προβλέψουν τη μελλοντική τους οικονομική κατάσταση. Όταν η αποταμίευση είναι αδύνατη, ο οικονομικός σχεδιασμός καθίσταται ανέφικτος. Η πρόθεση για μεγάλες αγορές, επενδύσεις σε κατοικία ή σημαντικές δαπάνες παραμένει χαμηλή, όχι λόγω αυξημένης σύνεσης, αλλά λόγω αυξημένης ευαλωτότητας.
Το κοινό μήνυμα των δύο ερευνών είναι ξεκάθαρο: η ακρίβεια έχει μετατραπεί από συγκυριακό φαινόμενο σε δομικό πρόβλημα. Και όσο η αποταμίευση παραμένει άπιαστο όνειρο για τη μεγάλη πλειονότητα των νοικοκυριών, η οικονομία θα συνεχίσει να κινείται στο όριο, με την καθημερινότητα των πολιτών να γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.
