Στρατηγική αβεβαιότητα στην Ευρώπη: Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα και οι επιπτώσεις για την Ελλάδα
Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, με τις εξελίξεις γύρω από τις κινήσεις των ΗΠΑ και του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να προκαλούν αναταράξεις σε κυβερνήσεις και θεσμούς. Η πρόσφατη συζήτηση για την Ουκρανία και η αυξανόμενη πίεση προς την ΕΕ αναδεικνύουν μια βαθύτερη στρατηγική σύγχυση, την οποία παραδέχονται ακόμη και κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Η δήλωση της Κάγια Κάλας, σε κλειστή συνάντηση ευρωβουλευτών, αποτυπώνει το κλίμα ανησυχίας που επικρατεί στις βορειοευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Οι τελευταίες κινήσεις της Ουάσινγκτον, από τις παρεμβάσεις σε Βενεζουέλα και Ιράν έως την προσπάθεια προσάρτησης της Γροιλανδίας, έχουν δημιουργήσει ένα νέο πλαίσιο αβεβαιότητας για τη Δύση. Παράλληλα, η απόφαση του Καναδά να συνάψει στρατηγική εμπορική συμφωνία με την Κίνα, παρά τις εντάσεις με τις ΗΠΑ, δείχνει ότι παραδοσιακές συμμαχίες επαναξιολογούνται. Η στάση αυτή ενισχύει την αίσθηση ότι η παγκόσμια τάξη βρίσκεται σε φάση αναδιάταξης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται εγκλωβισμένη ανάμεσα σε δύο μεγάλες δυνάμεις, τις ΗΠΑ και την Κίνα, χωρίς ενιαία στρατηγική κατεύθυνση. Η αντιπαράθεση με τη Ρωσία και ο πόλεμος στην Ουκρανία περιορίζουν τα περιθώρια ελιγμών, ενώ οι πιέσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία επιτείνουν την αμηχανία. Η έλλειψη κεντρικής ευρωπαϊκής εξουσίας και η δυσκολία λήψης γρήγορων αποφάσεων οδηγούν συχνά σε συμβιβασμούς που δεν αντανακλούν ενιαία ισχύ.
Για την Ελλάδα, η νέα αυτή πραγματικότητα δημιουργεί ένα σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον. Η παραδοσιακή ευθυγράμμιση με τις πολιτικές της προηγούμενης αμερικανικής διοίκησης και της Κομισιόν δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει ως σταθερό σημείο αναφοράς. Η πιθανή αποσταθεροποίηση του ΝΑΤΟ λόγω της κρίσης στη Γροιλανδία, αλλά και η συζήτηση στη Βόρεια Ευρώπη για ενίσχυση του ρόλου της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα, αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα τα ελληνικά συμφέροντα.
Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η αυξανόμενη αστάθεια γύρω από το Ιράν δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις για την Ανατολική Μεσόγειο. Με την επιρροή της ΕΕ περιορισμένη και τις μεγάλες δυνάμεις να κινούνται με βάση τα δικά τους συμφέροντα, η Ελλάδα καλείται να διαμορφώσει μια πιο συνεκτική και προληπτική στρατηγική. Η ανάγκη για σχεδιασμό σεναρίων, ενίσχυση συμμαχιών και προσεκτική αξιολόγηση των γεωπολιτικών κινδύνων καθίσταται πλέον επιτακτική.
