Ποια μέτρα προτείνει έρευνα της διαΝΕΟσις σε συνεργασία με το ΙΟΒΕ για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης
Η διαΝΕΟσις, σε συνεργασία με το ΙΟΒΕ, παρουσιάζει μια εκτενή μελέτη για τη στεγαστική κρίση στην Ελλάδα, προτείνοντας φοροαπαλλαγές, έλεγχο των αυξήσεων στα ενοίκια και τη δημιουργία νέου κρατικού φορέα για την αξιοποίηση της δημόσιας γης. Η έρευνα, 120 σελίδων, αναλύει τις αιτίες που οδήγησαν τη χώρα σε μία από τις χειρότερες θέσεις της Ευρώπης ως προς την προσιτή στέγαση, με τα ελληνικά νοικοκυριά να δαπανούν το 35,5% του εισοδήματός τους για στεγαστικά έξοδα, έναντι 19,2% στην ΕΕ.
Κεντρικές διαπιστώσεις και προτάσεις
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η στεγαστική κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απομονωμένα από τα ευρύτερα οικονομικά προβλήματα. Ο Νίκος Βέττας, γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, σημειώνει ότι παρά την πρόσφατη εξισορρόπηση της αγοράς, τα δομικά ζητήματα παραμένουν.
Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκεται η ανάγκη για Εθνική Στρατηγική Στέγασης, με θεσμική κατοχύρωση της κοινωνικής και προσιτής κατοικίας. Προτείνεται η δημιουργία κεντρικού κρατικού φορέα, ο οποίος θα:
- αξιοποιεί δημόσια γη,
- ανακαινίζει και κατασκευάζει κατοικίες,
- συνεργάζεται με την τοπική αυτοδιοίκηση,
- συντονίζει τα υφιστάμενα προγράμματα.
Παράλληλα, εξετάζεται η εφαρμογή ευέλικτου πλαισίου ελέγχου ενοικίων, ώστε να αποφεύγονται απότομες αυξήσεις σε περιοχές με έντονη πίεση, με ταυτόχρονη ενίσχυση της προστασίας της ιδιοκτησίας. Προτείνεται επίσης καλύτερη οργάνωση των επιδομάτων και της επιστροφής ενοικίου.
Οι κενές κατοικίες ως ανεκμετάλλευτος πόρος
Η μελέτη δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα κενά ακίνητα, τα οποία αποτελούν το 35% του στεγαστικού αποθέματος (2,27 εκατ. κατοικίες). Η πλειονότητα εντοπίζεται στην επαρχία, ενώ η Αττική εμφανίζει το χαμηλότερο ποσοστό (24%). Το μικρό λειτουργικό απόθεμα στην πρωτεύουσα, σε συνδυασμό με την υψηλή ζήτηση, συμβάλλει στην άνοδο τιμών και ενοικίων.
Προτείνονται:
- βελτιώσεις στο πρόγραμμα «Ανακαινίζω–Νοικιάζω»,
- ανώτατο όριο μίσθωσης και ελάχιστη διάρκεια συμβολαίων,
- φοροελαφρύνσεις σε ιδιοκτήτες και κατασκευαστές που προσφέρουν κατοικίες με μειωμένο ενοίκιο.
Συμπληρωματικές παρεμβάσεις
Η έρευνα εντοπίζει περιθώρια:
- για αυστηρότερους περιορισμούς στη βραχυχρόνια μίσθωση και στη Χρυσή Βίζα,
- για ενίσχυση της φοιτητικής στέγασης,
- για κίνητρα αποκέντρωσης, όπως η προώθηση της τηλεργασίας,
- για μείωση της γραφειοκρατίας στις μεταβιβάσεις,
- για σαφές πλαίσιο διαχείρισης ακινήτων σε πλειστηριασμό,
- για διευκόλυνση της εξυγίανσης μη εξυπηρετούμενων στεγαστικών δανείων,
- για επενδύσεις σε μεταφορές και συγκοινωνίες που θα ενισχύσουν τη συνολική στεγαστική πολιτική.
