Η ψήφος της Ελλάδας στη συμφωνία Mercosur και οι επιπτώσεις για τον αγροτικό τομέα
Την ώρα που οι αγροτικές κινητοποιήσεις βρίσκονταν στο αποκορύφωμά τους, η ελληνική κυβέρνηση ψήφισε υπέρ της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, συμβάλλοντας στη συγκέντρωση της απαιτούμενης πλειοψηφίας. Η Ελλάδα ήταν από τις ελάχιστες χώρες με ισχυρό αγροτικό πληθυσμό που στήριξαν τη συμφωνία, σε αντίθεση με τη Γαλλία, η οποία την καταψήφισε υπό την πίεση των αγροτών της.
Η συμφωνία προβλέπει κατάργηση δασμών στο 91% των προϊόντων, ενισχύοντας κυρίως τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες και τον αγροτοκτηνοτροφικό τομέα της Νότιας Αμερικής. Για την Ελλάδα, όμως, οι προοπτικές είναι πιο δυσμενείς.
Αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο και περιορισμένες εξαγωγικές δυνατότητες
Η Ελλάδα ήδη εισάγει από τις χώρες της Mercosur προϊόντα αξίας 452 εκατ. ευρώ και εξάγει μόλις 34,5 εκατ. ευρώ. Η μείωση των δασμών δεν αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τις ελληνικές εξαγωγές, καθώς:
- οι αγορές της Νότιας Αμερικής έχουν χαμηλή αγοραστική δύναμη
- χώρες όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία έχουν ισχυρότερη παρουσία
- η πλήρης προστασία των ΠΟΠ προϊόντων θα εφαρμοστεί σε επταετία
Ειδικά για τη φέτα, επισημαίνεται ο κίνδυνος απώλειας του ΠΟΠ λόγω μειωμένης παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος και προβλημάτων στις αυτόχθονες φυλές.
Κίνδυνος πλημμύρας από φθηνά εισαγόμενα προϊόντα
Η συμφωνία αναμένεται να αυξήσει τις εισαγωγές φθηνών αγροτικών προϊόντων από Βραζιλία, Αργεντινή και άλλες χώρες της Mercosur, όπως:
- βόειο κρέας και πουλερικά
- ζάχαρη
- σόγια και ζωοτροφές
- καλαμπόκι και σιτηρά
- ρύζι, μέλι και εσπεριδοειδή
Αυτά τα προϊόντα συχνά παράγονται με πρακτικές που δεν πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα, όπως εκτεταμένη χρήση γενετικά τροποποιημένων καλλιεργειών, αεροψεκασμοί και φυτοφάρμακα που απαγορεύονται στην ΕΕ. Οι ευρωπαϊκοί έλεγχοι θεωρείται ότι δύσκολα θα αποτρέψουν επιμολύνσεις.
Πιέσεις στο εισόδημα των Ελλήνων αγροτών
Η υλοποίηση της συμφωνίας εκτιμάται ότι θα εντείνει:
- τη συμπίεση των τιμών παραγωγού
- την οικονομική ασφυξία μικρομεσαίων εκμεταλλεύσεων
- τη συγκέντρωση της αγροτικής παραγωγής σε λίγους μεγάλους παίκτες
Για την Ελλάδα, που δεν διαθέτει ούτε βαριά βιομηχανία ούτε βιομηχανοποιημένη αγροτική παραγωγή, η συμφωνία θεωρείται ότι δημιουργεί περισσότερους κινδύνους παρά ευκαιρίες.