Μισθοί: Το 2035 η επιστροφή στα επίπεδα του 2009…
Στο 45% του ευρωπαϊκού μέσου όρου οι ονομαστικοί μισθοί – Αργή σύγκλιση και βαθιά επίδραση της εσωτερικής υποτίμησης
Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να εμφανίζει σημαντική απόκλιση από τον μέσο όρο της Ε.Ε.-27, με τα στοιχεία της Eurostat να καταγράφουν επιδείνωση στο επίπεδο των μισθών και του διαθέσιμου εισοδήματος. Την ώρα που το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά 22% την τελευταία εικοσαετία, στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 5%, αντανακλώντας τις διαχρονικές αδυναμίες του παραγωγικού μοντέλου και τις επιπτώσεις των μνημονιακών πολιτικών.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, ο μέσος ονομαστικός μισθός στη χώρα διαμορφώθηκε το 2024 στα 17.954 ευρώ, αντιστοιχώντας μόλις στο 45% του μέσου όρου της Ε.Ε.-27. Η απόσταση από την Ευρώπη διευρύνεται, καθώς το 2020 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 48,8%, ενώ το 2009 έφτανε το 80%. Η πτώση αυτή αποτυπώνει το βάθος της εσωτερικής υποτίμησης, με την Ελλάδα να ξεπερνά πλέον μόνο τη Βουλγαρία σε επίπεδο μισθών.
Παρά την αύξηση του ΑΕΠ τα τελευταία χρόνια, η βελτίωση δεν μεταφράστηκε σε ενίσχυση των εισοδημάτων. Το μερίδιο της εργασίας στο ΑΕΠ μειώθηκε από 36,8% το 2019 σε 35% το 2024, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 47,9%. Η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλή, στο 65% του μέσου όρου της ευρωζώνης, ενώ οι Έλληνες εργαζόμενοι καταγράφουν 1.940 ώρες εργασίας ετησίως έναντι 1.520 στην Ε.Ε.-27.
Με βάση τις προβολές, ακόμη και με ονομαστικές αυξήσεις μισθών 5%–5,5% το 2025 και μέσο ετήσιο ρυθμό πραγματικής ανάπτυξης 2%, το επίπεδο των πραγματικών μισθών θα επιστρέψει στα επίπεδα του 2009 το 2035. Αν η ανάπτυξη κινηθεί χαμηλότερα, στο 1,5%, η σύγκλιση μετατίθεται για το 2039.
Αντίστοιχα, οι συντάξεις εμφανίζουν ακόμη μεγαλύτερη υστέρηση. Το πραγματικό επίπεδο του 2025 υπολείπεται κατά 24% σε σχέση με το 2009, καθώς η μέση ονομαστική σύνταξη παραμένει στα 1.050 ευρώ, ενώ ο σωρευτικός πληθωρισμός της περιόδου αγγίζει το 24%. Με δεδομένο ότι οι αυξήσεις δεν μπορούν να υπερβαίνουν τον πληθωρισμό, η επιστροφή των πραγματικών συντάξεων στα επίπεδα του 2009 εκτιμάται για το 2060.
