Από 1η Ιουλίου οι πρώτες πολεοδομίες υπό το Κτηματολόγιο
Την 1η Ιουλίου ξεκινούν οι πρώτες πιλοτικές πολεοδομίες που θα λειτουργούν υπό το Κτηματολόγιο, ενώ η πλήρης μεταφορά όλων των Υπηρεσιών Δόμησης αναμένεται έως τον Ιανουάριο του 2027. Η μεταρρύθμιση σηματοδοτεί την επιστροφή της ευθύνης έκδοσης οικοδομικών αδειών στο κεντρικό κράτος.
Ο νέος ΕΟΚΕΔ και οι αρμοδιότητές του
Ο «Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης» θα αξιοποιήσει το δίκτυο των κτηματολογικών γραφείων και θα αναλάβει:
- βεβαιώσεις όρων δόμησης
- προεγκρίσεις και τελικές εγκρίσεις αδειών
- ελέγχους κατασκευών
- τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας
Το προσωπικό των πολεοδομιών θα ενταχθεί στον νέο φορέα. Παράλληλα, θεσμοθετείται μητρώο ανεξάρτητων ελεγκτών και προβλέπεται χρήση τεχνητής νοημοσύνης για στοχευμένους ελέγχους.
Οι δήμοι θα διατηρήσουν μόνο τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τις αναπλάσεις.
Ψηφιακό one stop shop για το ακίνητο
Ο νέος οργανισμός θα λειτουργεί ως ενιαίο ψηφιακό κέντρο εξυπηρέτησης για όλα τα ζητήματα ακίνητης περιουσίας. Ιδιοκτησιακά δικαιώματα, αδειοδοτήσεις και έλεγχοι θα ενοποιούνται σε ένα σύστημα με ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλη τη χώρα.
Τα προβλήματα των σημερινών ΥΔΟΜ
Τα στοιχεία δείχνουν σημαντικές δυσλειτουργίες:
- μόνο 185 από τους 332 δήμους διαθέτουν ΥΔΟΜ
- 23% των υπηρεσιών χρειάζονται πάνω από 3 μήνες για άδεια
- περιπτώσεις καθυστερήσεων έως και 5 χρόνια
- 35% λειτουργεί με έως δύο μηχανικούς
- υποθέσεις διαφθοράς σε περιοχές υψηλής αξίας γης
Ο ΕΟΚΕΔ στοχεύει σε ταχύτερη εξυπηρέτηση, ίση μεταχείριση και διαφάνεια.
Αντιδράσεις από τους δήμους
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση θεωρεί ότι η μεταρρύθμιση αφαιρεί κρίσιμες αρμοδιότητες και μεταβάλλει την ισορροπία εξουσιών. Η ΚΕΔΕ ετοιμάζει σκληρή στάση, ενώ δεν αποκλείονται προσφυγές στη Δικαιοσύνη. Οι δήμοι εκφράζουν ανησυχίες για χρηματοδότηση, λειτουργία και θεσμικό ρόλο.
Συζήτηση για επιστροφή του Κτηματολογίου στο ΥΠΕΝ
Η μεταφορά των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο επαναφέρει το ενδεχόμενο επιστροφής του φορέα από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης στο ΥΠΕΝ, ώστε ο πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός να βρίσκεται υπό ενιαία εποπτεία.
