Ακαθάριστα οικόπεδα: Τι αλλάζει το 2026

Ακαθάριστα οικόπεδα: Τι αλλάζει το 2026
61 / 100 SEO Score

Τα ακαθάριστα οικόπεδα παραμένουν ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της αντιπυρικής προστασίας, καθώς αποτελούν βασικό παράγοντα για την εκδήλωση και εξάπλωση πυρκαγιών σε κατοικημένες περιοχές. Μετά από δύο χρόνια έντονης εφαρμογής του μέτρου, η Πολιτεία επιχειρεί να περάσει σε μια πιο ώριμη και συστηματική φάση.

1. Το νέο πλαίσιο «Ενεργή Μάχη»

Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας φέρνει σημαντικές αλλαγές:

Κεντρικές παρεμβάσεις

  • Πιο ενεργός ρόλος της Πυροσβεστικής στους ελέγχους συμμόρφωσης.
  • Αναλογικότητα προστίμων, με βάση την έκταση και τη σοβαρότητα της παράβασης.
  • Εναλλακτικοί τρόποι υποβολής δήλωσης για όσους δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές υπηρεσίες (ηλικιωμένοι, ΑμεΑ κ.λπ.).
  • Κέντρο Υποστήριξης Υποβολής Δηλώσεων στο Υπουργείο.

2. Νέο χρονοδιάγραμμα καθαρισμών από το 2026

Αν οι ρυθμίσεις προχωρήσουν:

  • Υποχρεωτικός καθαρισμός & δήλωση: 1 Απριλίου – 30 Μαΐου κάθε έτους
  • Δυνατότητα παράτασης ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.

Σήμερα η υποχρέωση «κουμπώνει» στην αντιπυρική περίοδο (1/5–31/10), αλλά το νέο πλαίσιο στοχεύει σε πιο έγκαιρη προετοιμασία.

3. Νέος καταμερισμός αρμοδιοτήτων

Δήμοι

  • Ενημέρωση υπόχρεων
  • Δειγματοληπτικοί έλεγχοι
  • Αυτεπάγγελτοι καθαρισμοί όπου απαιτείται

Πυροσβεστική

  • Σαφής αρμοδιότητα ελέγχων συμμόρφωσης
  • Ιδιαίτερα μετά από καταγγελίες
  • Δυνατότητα επιβολής προστίμων

Το σύστημα γίνεται πιο «διπλό»: και οι δύο φορείς μπορούν να επιβάλλουν κυρώσεις.

4. Κυρώσεις με λογική και αναλογικότητα

Τα πρόστιμα δεν θα είναι πλέον οριζόντια. Θα λαμβάνονται υπόψη:

  • η έκταση του οικοπέδου
  • η σοβαρότητα της παράβασης
  • η ουσιαστική ή τυπική συμμόρφωση

Στόχος: αποτρεπτικότητα χωρίς υπερβολές.

5. Τι έδειξαν οι δύο προηγούμενες χρονιές

2024 – Χρονιά άνισης εφαρμογής

  • Μόνο 185 από τους 334 δήμους συνδέθηκαν στην πλατφόρμα.
  • Το Υπουργείο ανέφερε 830.000 καθαρισμένα οικόπεδα ως ενδεικτικό δυναμικό.

2025 – Χρονιά ψηφιακής συμμόρφωσης

  • 701.823 δηλώσεις καθαρισμού έως 15/6/2025.
  • 329 δήμοι συνδεδεμένοι στην πλατφόρμα.
  • Τεράστια συγκέντρωση στο τέλος: 90.000 δηλώσεις σε μία ημέρα.

Έλεγχοι & πρόστιμα (2025)

  • 11.230 καταγγελίες
  • 9.214 έλεγχοι (82%)
  • 1.428 πρόστιμα από την Πυροσβεστική
  • Εμφανίστηκαν «γκρίζες ζώνες»:
    • ψευδείς καταγγελίες
    • καθυστερημένοι καθαρισμοί
    • καταγγελίες για οικόπεδα που δεν ήταν καν υπόχρεα

Το πραγματικό πρόβλημα: η επιβεβαίωση επί του πεδίου και η στοχευμένη προτεραιοποίηση κινδύνου.

6. Το μεγάλο στοίχημα του 2026

Το σύστημα έχει δείξει ότι μπορεί να συγκεντρώσει μεγάλο όγκο δηλώσεων. Αυτό που μένει να αποδειχθεί είναι:

  • αν οι έλεγχοι θα γίνουν πιο αποτελεσματικοί
  • αν οι δήμοι θα λειτουργήσουν ουσιαστικά και όχι απλώς διαχειριστικά
  • αν η Πυροσβεστική θα μπορέσει να σηκώσει τον αυξημένο ρόλο
  • αν οι κυρώσεις θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά
  • αν θα μειωθούν οι καταγγελίες «χαμηλής αξίας» που μπλοκάρουν το σύστημα

Το 2026 είναι η χρονιά όπου το μέτρο θα κριθεί στην πράξη.

ΠΗΓΗ