Η ελληνική οικονομία το 2026: ανάπτυξη στους δείκτες, πίεση στα νοικοκυριά…
Στις αρχές του 2026, η ελληνική οικονομία εμφανίζει μια αντιφατική εικόνα: οι δείκτες ανάπτυξης κινούνται θετικά και οι ονομαστικοί μισθοί αυξάνονται, όμως η πραγματική αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών συνεχίζει να μειώνεται. Η απόσταση ανάμεσα στους αριθμούς και την καθημερινότητα οφείλεται στη διαρκή άνοδο του κόστους ζωής και σε ένα φορολογικό–ασφαλιστικό πλαίσιο που απορροφά μεγάλο μέρος των αυξήσεων.
Συντάξεις: αυξήσεις χαμηλότερες από τον πληθωρισμό
Για τέταρτη χρονιά, οι κύριες συντάξεις αυξάνονται με ρυθμό χαμηλότερο από τον πραγματικό πληθωρισμό. Η αύξηση 2,4% δεν καλύπτει την άνοδο των τιμών, ενώ οι επικουρικές μένουν σταθερές. Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων λειτουργεί ως μόνιμη επιβάρυνση, συχνά εξανεμίζοντας ολόκληρη την ετήσια αναπροσαρμογή.
Μισθωτοί: στασιμότητα στις μικρές επιχειρήσεις
Το 70% των εργαζομένων απασχολείται σε μικρές επιχειρήσεις, όπου οι κλαδικές συμβάσεις είναι σπάνιες και οι αυξήσεις περιορισμένες. Ο κατώτατος μισθός λειτουργεί ως «ταβάνι» και όχι ως βάση, ενώ το κόστος στέγασης και ενέργειας απορροφά έως και το μισό μηνιαίο εισόδημα.
Φορολογία: η απουσία τιμαριθμοποίησης
Η μη προσαρμογή της φορολογικής κλίμακας στον πληθωρισμό οδηγεί χιλιάδες φορολογούμενους σε υψηλότερους συντελεστές χωρίς πραγματική αύξηση εισοδήματος. Όσοι ξεπερνούν τα 719 ευρώ τον μήνα χάνουν άμεσα το 28% κάθε αύξησης μέσω φόρου εισοδήματος και εισφοράς υγείας, την ώρα που οι τιμές βασικών αγαθών έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία δύο χρόνια.
Ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες: αυξημένες επιβαρύνσεις
Οι ασφαλιστικές εισφορές αυξάνονται κατά 2,6% το 2026, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους ελεύθερους επαγγελματίες που ήδη φορολογούνται με τεκμαρτό εισόδημα. Οι αγρότες αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος παραγωγής και καθυστερήσεις στις ενισχύσεις, με αποτέλεσμα τη μείωση του καθαρού εισοδήματος.
Ο ΦΠΑ και η επιβάρυνση των χαμηλών εισοδημάτων
Με συντελεστή 24%, ο ΦΠΑ παραμένει ένας από τους υψηλότερους στην Ευρώπη και πλήττει δυσανάλογα τα χαμηλά εισοδήματα. Η άνοδος των τιμών στα βασικά αγαθά αυξάνει αυτόματα τα έσοδα του κράτους, μειώνοντας το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Κοινωνικές επιπτώσεις
Η συνεχής απώλεια πραγματικού εισοδήματος συρρικνώνει τη μεσαία τάξη και δυσκολεύει τους νέους να αποταμιεύσουν ή να δημιουργήσουν οικογένεια. Το 50% των συνταξιούχων βρίσκεται κάτω ή κοντά στο όριο των 719 ευρώ, γεγονός που εντείνει τον κίνδυνο φτωχοποίησης.
Οι αλλαγές που απαιτούνται
Για να ενισχυθεί ουσιαστικά το διαθέσιμο εισόδημα, απαιτούνται παρεμβάσεις όπως:
- τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας
- κατάργηση επιβαρύνσεων όπως η ΕΑΣ
- ενίσχυση συλλογικών συμβάσεων
- μείωση ΦΠΑ σε ενέργεια και βασικά τρόφιμα
Χωρίς τέτοιες κινήσεις, το 2026 κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ακόμη μια χρονιά όπου η οικονομία εμφανίζει πρόοδο στους δείκτες, αλλά τα νοικοκυριά βλέπουν το εισόδημά τους να συρρικνώνεται.
