Τι φέρνει το 2026 στη Δικαιοσύνη…
Με σημαντικές αλλαγές εισέρχεται το 2026 για τον χώρο της Δικαιοσύνης, καθώς από την 1η Ιανουαρίου τίθενται σε εφαρμογή αλλαγές που αναμένεται να επηρεάσουν βαθιά τον τρόπο λειτουργίας των δικαστηρίων και την καθημερινότητα δικαστικών λειτουργών και δικηγόρων. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, αλλά και η πλήρης μετάβαση σε ψηφιακές διαδικασίες.
Νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
Ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας αποτελεί τον βασικό άξονα των αλλαγών. Σύμφωνα με τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη, το νέο πλαίσιο «ολοκληρώνει ένα πλέγμα μεταβολών» και σηματοδοτεί την είσοδο της Δικαιοσύνης σε μια νέα εποχή.
Με τις παρεμβάσεις που εισάγονται, επιδιώκεται η επιτάχυνση της έκδοσης αποφάσεων, με στόχο ο χρόνος απονομής να μην υπερβαίνει τον μέσο όρο των χωρών του Συμβουλίου της Ευρώπης, δηλαδή τις 637 ημέρες. Οι αλλαγές επηρεάζουν συνολικά τη διαδικασία απονομής δικαίου, συμπαρασύροντας τόσο τους δικαστές όσο και τους δικηγόρους.
Σύμφωνα με τον Δικηγορικό Σύλλογο Πειραιά, οι νέες ρυθμίσεις μεταβάλλουν ουσιαστικά την καθημερινή άσκηση του λειτουργήματος, επηρεάζοντας:
- τον τρόπο άσκησης ενδίκων μέσων
- τις ανακοπές κατά αναγκαστικής εκτέλεσης
- τον υποχρεωτικό επαναπροσδιορισμό εκκρεμών ανακοπών
- τη νέα προδικασία στην τακτική διαδικασία
- τις δικονομικές προθεσμίες και τις προθεσμίες επιδόσεων
- την έκδοση διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου από δικηγόρους
- τη δημοσίευση και κήρυξη διαθηκών από συμβολαιογράφους
- τη λειτουργία του νέου Μητρώου Διαθηκών
Ψηφιακός φάκελος δικογραφίας: Το τέλος του έντυπου φακέλου
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 ξεκινά η σταδιακή εφαρμογή του ψηφιακού φακέλου δικογραφίας, αρχικά στις κτηματολογικές υποθέσεις. Όλα τα έγγραφα —μηνύσεις, αγωγές, αποδεικτικά, αποφάσεις— θα κατατίθενται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και θα είναι προσβάσιμα σε όλα τα επίπεδα της Δικαιοσύνης, από το Πρωτοδικείο έως τον Άρειο Πάγο.
Η πλήρης εφαρμογή του συστήματος αναμένεται έως το τέλος του 2026, οπότε και καταργείται οριστικά ο έντυπος φάκελος. Τα δεδομένα θα είναι ψηφιοποιημένα, κρυπτογραφημένα και διασφαλισμένα, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ταχύτητα στη διακίνηση των υποθέσεων.
Οι δικαστές θα έχουν άμεση πρόσβαση σε κάθε φάκελο χωρίς χιλιάδες σελίδες εκτυπώσεων, ενώ οι δικηγόροι θα μπορούν να καταθέτουν και να παρακολουθούν ηλεκτρονικά την πορεία κάθε υπόθεσης.
Όπως σημειώνει ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ι. Μπούγας, η ψηφιοποίηση «ενισχύει την εύρυθμη λειτουργία του κράτους, καλλιεργεί την εμπιστοσύνη των πολιτών και δίνει ώθηση στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας».
Μεταφορά δικαστηριακής ύλης: Αποσυμφόρηση των δικαστηρίων
Η μεταφορά αρμοδιοτήτων σε δικηγόρους έχει ήδη αποδώσει καρπούς, καθώς περίπου 70.000 υποθέσεις έχουν απομακρυνθεί από τα δικαστήρια μέσα στον πρώτο χρόνο εφαρμογής του μέτρου. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι δικηγόροι αναλαμβάνουν επιπλέον την έκδοση διαταγών πληρωμής και διαταγών απόδοσης μισθίου.
Παράλληλα, το Μητρώο Διαθηκών, που λειτουργεί από τον Νοέμβριο του 2025, έχει ήδη αποδεσμεύσει 60.000–70.000 υποθέσεις από τα πινάκια, μειώνοντας τον χρόνο δημοσίευσης διαθηκών από 400 ημέρες σε μόλις 3 έως 7 ημέρες.
Η πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Λένα Κοντογεώργου επισημαίνει ότι σύντομα θα υπάρξει διασύνδεση με το Ευρωπαϊκό Μητρώο Διαθηκών, ενώ από το 2026 η επικοινωνία με τα προξενεία θα γίνεται ψηφιακά, με πιστοποιημένους χρήστες σε κάθε προξενική αρχή.
